ORSAM: Öncelikle bize Adnan Bey kendinizi tanıtabilir misiniz?
Adnan İbrahim SARRAÇ: Başbakan Nuri El-Maliki’nin liderliğindeki Kanun Devleti Koalisyonu üyesiyim. Aynı zamanda Liste içerisindeki yönetim ekibinde de yer alıyorum.
ORSAM: Bize biraz Kanun Devleti Koalisyonu anlatabilir misiniz? Kanun Devleti hangi düşünceyle kuruldu? Temel görüşleri nelerdir?
Adnan İbrahim SARRAÇ: Bu grubun kuruluşu yerel seçimlerden önce düşünülmüştü. Ondan önce kuruldu. Ondan sonra da devam etti. 12 kişilik bir grupla başladık. Ana hedefi Irak’ın bir hukuk devleti olması yönünde. Yani Irak’taki ilişkiler ağının kanunlarla yürütülmesi hedefleniyor. Irak’ta bir kanun devleti kurmaya çalışacağız. Önce bir yüksek heyet oluşturuldu. Bu kuruluş insanlarla, partilerle, başka kuruluşlarla iletişime geçti. Sonra daha büyük bir kuruluş oldu ve 2010’daki genel seçimlere katıldık. Bu seçimlerde de 89 milletvekili kazandık. İçerisinden kopmalar olmayan tek kuruluş, her zaman beraber çalışıyor. Bu kuruluşun ana oluşumu Dava Partisi tabii. Dava Partisi’nin Irak Kolu da içerisinde. Aşiret başkanları, sivil toplum örgütleri ve bağımsız kişiler de var. Sonuçta istediğimiz, planladığımız doğrultuda gitti. Başbakan iktidar oldu. İçişleri Bakanlığı dahi 4 bakanlık elde ettik. Kanun Devleti Listesi’nin bu açıdan halka tarafından kabullenildiğini görüyorum. Liste içinde Sünniler ve Şiilerin beraber olması için çalıştık. Maalesef sonuçta bizimle olan Sünniler bölgelerinde, özellikle Irak’ın kuzeyinde, milletvekilliği kazanamadı. 89 tane milletvekilinin dışında kaldılar. Bakanlardan üç tane var. Başkan yardımcısı, başbakan yardımcısı da Sünni.
ORSAM: Irak iç siyasetinin en temel sorunları neler? Bunlar hakkında ne söyleyebilirsiniz?
Adnan İbrahim SARRAÇ: Siyaset kuruluşları ve devlet içerisindeki yapılanmada kurumsallaşma sorunu var. Yani devlet içerisinde görev alanlar devlet olma fikriyle hareket etmiyor. Seçim yasasındaki aksaklıklar da siyasi gruplar arasındaki ilişkilerin sıkıntılı olmasına yol açtı. Yasa nedeniyle listelerin kazandıkları sandalye sayıları birbirine yakın oldu. Bunun sonucu herkes içinde olsun diye koalisyon hükümeti ortaya çıktı. Beraber hükümete girdiler ama fikirler yine farklı. Aralarında farklı görüşler var. Aynı fikirde değiller daha. Devleti tek taraftan koruma fırsatını kaybettik. En büyük sıkıntı da bu.
ORSAM: Şimdi Irak’tan Amerikan askerleri çekiliyor. Bundan sonra Irak kendi güvenliğini, istikrarını sağlayabilecek mi?
Adnan İbrahim SARRAÇ: İç emniyette üzerimize düşeni yaparız, ama sınırlar konusunda şu anda Irak’ın sıkıntıları var.
ORSAM: Bunun için nasıl bir yöntem düşünülüyor? Hükümette herhangi bir plan var mı?
Adnan İbrahim SARRAÇ: İç emniyeti zaten yapılmış, daha da ilerleyecek. Ama sınırların korunması konusunda 8 yıllık bir plan yapıldı. Bu plan Irak’ın güvenliği için. Ancak diğer ülkelere karşı ortaya çıkabilecek sorunlara ilişkin bir plan olduğunu söylemek zor.
ORSAM: Peki sınır sorunları demişken, Irak konusunda sınır açısından en çok sıkıntı yaşayan ülke Türkiye. Türkiye ve Irak ilişkilerini nasıl tanımlıyorsunuz? Bundan sonra nasıl olacak?
Adnan İbrahim SARRAÇ: Biz en büyük sınır problemini Türkiye ve Irak arasında görmüyoruz. En büyük sıkıntı Irak’la Kuveyt arasındadır. Türkiye’yle Irak arasındaki sıkıntı, yani PKK, sınır sıkıntısı değil. O da Iraklı bir kuruluş değil zaten, Türkiye’de bir kuruluş. Tabii biz bu kuruluşa da sınırın dışına çıkması için baskı yapacağız. Biz bu kuruluşun Irak’la Türkiye arasında problem çıkartmasını istemiyoruz tabii.
ORSAM: Size göre terör örgütü PKK ne ifade ediyor?
Adnan İbrahim SARRAÇ: Irak tabii PKK’yı terör örgütü olarak görüyor. Görüşümüze göre bu insanların Türkiye’de yaptıkları tabii ki terör. Irak olarak onların yaptıklarını kabul etmiyoruz tabii ki. Irak Türkiye’nin Irak’a bakışını önemsiyor ve her zaman Irak’ın yanında yer aldığını biliyor. Her zaman böyle, siyaset değişmemiştir. Türkiye, Irak’ın yapılanmasında büyük destek oldu. Özellikle şirketleri, firmaları burada Iraklılarla beraber çalıştı. Gelecekte Irak’la Türkiye arasında çok iyi ilişkiler olabilir, çok yakın olabiliriz. Bu olmuyorsa Sorumlusu PKK’dır, onu da çözmeye çalışıyoruz. Onun dışında bir sıkıntı yok aramızda. Gelecekte Irak, İran ve Türkiye arasında çok büyük bir ekonomik bölge yaratabiliriz. Bunu ben buradaki strateji, fikir ve ekonomiyle ilgili insanların danışmanların dilinden söylüyorum. Özellikle Irak’ta 2017’de 12 milyon varil petrol çıkarmaya başlamasıyla dünyada ilk sıraya yerleşecek. Bundan tabii ki faydalanacak. İran da tabii ki kendisi bir petrol devleti. İki devletle beraber çalışsak bölgede çok iyi bir devletler üstü kuruluş kurabiliriz.
ORSAM: Irak’taki federalizm konusunda neler söyleyebilirsiniz?
Adnan İbrahim SARRAÇ: Irak’ta federalizm milletin seçtiği bir görüş. Ondan başka bir görüşü yok. Irak’ın geçmişteki deneyimlerinden, etnik çatışmalarından hareketle, halkın şikayetlerine çözüm olarak federalizm ortaya çıktı. Federal olsun, ama devleti parçalamayalım. Federal demek devleti birleştirmek demek. Bunun yanında bir kanun mutlaka ortaya çıkarılmalı. Federal vilayetlerin merkezi devlete saygı göstermesi gerekir. Biz Kuzeyi Irak’tan parçalanmış, ayrılmış olarak görmüyoruz.
ORSAM: Genel olarak Selahattin’e niye karşı çıkılıyor?
Adnan İbrahim SARRAÇ: Zamanı yanlış seçildi. Şu anda Irak’taki bu vilayetlerde, bazı vilayetlerde, belki her vilayette federal sisteme geçme zamanı gelmedi. Milletin kültürü ve devletin yapısı için zamanı değil. Zamanı soruyorsunuz, neden şimdi zamanı olmadığını söyleyeceğim. İlk defa anayasada sorunlu 32 madde milletin değiştirmeyi kabul etmediği maddeler. Vilayetleri Bağdat’a, merkeze bağlayan 300 proje şu anda halen kabul edilmiş değil. Federasyona izin veren madde şu anda belli olmadı. Yapısal sorunlar var. Federal bölgeler nasıl kurulacak ve merkeze bağlanacak. Federal sistemden önce sayım yapmak lazım. Sayım yapılmazsa nasıl olacak, şu anda her bölgeye dair devletin belgesi yok. Bunun yanında da iç konu var, Irak’ın siyaset, Irak’ın özelliği hala da tamamlanmamış, Amerikalıların çıkması hala sonuç vermemiştir. Ayrıca devletin milli marşı belli olmamış, ana konularda hala beraberlik olmamıştır. Bu durumda nasıl federasyon olsun. Bunlar ana sebepler sadece, neden zaman gelmediğine dair. Bunun yanında farklı sebepler de var. Biz federasyona destek oluruz ama gereken zamanda, olacağız. Milletin de seçtiği bir sistem.
ORSAM: Çok teşekkür ediyoruz.
*Bu söyleşi ORSAM Ortadoğu Uzmanı Bilgay Duman tarafından 1 Aralık 2011'de Bağdat'ta gerçekleştirilen "Demokratik Irak Seçeneğine Bakış" başlıklı konferansta yapılmıştır.
