Toptan gıda malzemeleri satan Haşim Necmeddin el Salahi satacak ürün ve yeni mahsul olmayınca iş yerini kapatmış. Ticaret yapma olanağı bitip, gelir imkanı kalmayınca ve ortada can güvenliği de olmayınca çocuklarını da alıp Türkiye’ye göçmüş.
Haşim Necmeddin el Salahi-abu Zeldan: Suriye’nin İdlib iline bağlı Serakıb beldesindenim. 51 yaşında, dört çocuk babası bir tüccarım.
ORSAM: Suriye’deki hayatınız nasıldı, Türkiye’ye geliş sebebiniz nelerdir?
Haşim Necmeddin el Salahi-abu Zeldan: Suriye’de toptan gıda malzemeleri satarım. Genelde bütün kuru maddelerin yanı sıra bölgenin zeytin bağı olanların zeytinlerini alırım. Zeytinyağı tenekelerini köylülere veririm, köylülerde mahsul sonrası zeytinyağı ile birlikte bana teslim ederler. Başta Halep-İdlib-Hama ve Şam’a kadar bağlantılı olduğum tüccar arkadaşlarıma gönderirdim. İyi bir ticaretim vardı. İç savaş çıkınca köylüler zeytinliklerini toplayamadan göç etmek zorunda kaldılar. Bakımı yapılmayan ağaçlar ve tanesi toplanamayan ağaçların çoğu başkaları tarafından istila edildi. Çoğu ağaçlar odun amaçlı olarak yerinden sökülüp götürüldü. Bölge halkı elektrik ve mazot olmadığından bağlara ekili bütün ağaç türlerine hücum edip sökmeye başladılar. Isınmak ve yemek amacıyla artık odun kullanılmaktadır. İş yerimde ne var ne yok hepsini satıp tükettim. Satacak bir malım kalmadı yeni mahsul olmayınca iş yerimi kapattım. Ticaret kalmayınca, gelir kalmayınca ve ortada can güvenliği de olmayınca çocuklarımı da alıp Türkiye’ye göçtüm.
Benim gibi maddi durumu iyi olan birkaç kişiyle birlikte hareket edip, Suriye’de kalan yoksullara Reyhanlı’da oturup yerleşenlere her türlü desteği veriyoruz. Gıda maddesi, battaniye ve çeşitli giyim kuşam eşyaları dağıttık vatandaşlarımıza. Kış ortasında sobası olmayan çok aile var. Suriye’ye gidip geliyorum. İdlib’in kırsal kesiminde Nizam Ordusu yoktur. Beşar’ın birlikleri şehir merkezinde ve Şam-Halep arasında hakimiyet kurmuş. Ulaşım yolları kapalı, bir cadde, bir ara, sokak açık değil. Her yerde barikatlar, yakılmış arabalar, taş toprak yığını, kontrol noktaları var. Halep’in içi de öyle. Hiçbir caddesinde ulaşım yoktur. Kış mevsimi olmasına rağmen pis kokular yayılmış, ileride havalar ısınınca hiçbir canlı bu kokular içinde yaşayamaz. Savaşta, bombardımanda ölmeyenler, ileride pislik kokularından, hastalıklardan ölecekler. Enkaz altında gömülmemiş insan cesetleri bile var.
Bazı aileler yakınlarının nerede olduğundan haberdar değil. Kardeşler, yetişkin evli çocuklu her biri bir yerde. Herkes kendi can derdine düşmüş. Kimin nereye göçtüğü belli değil.
* Bu söyleşi, 15 Ocak 2013 tarihinde Feyyat Özyazar tarafından Hatay’ın Reyhanlı ilçesinde gerçekleştirilmiştir.
