Irak Kürt Bölgesel Yönetimi siyasetinin yükselen güçlerinden Goran Hareketi Eylül ayında gerçekleşecek bölgesel parlamento seçiminden daha da güçlenerek çıkmayı hedefliyor. Meclis’teki sandalye sayısını artırmayı planlayan hareket Irak Kürt Bölgesel siyasetinde ciddi bir değişim yaratma hedefinde. Tam seçimler öncesinde Goran Hareketi’nin milletvekili adaylarından Serdar aziz ile görüşme imkanı elde ettik. Aziz, aynı zamanda Türkiye ve Irak Kürt bölgesi ilişkileri üzerine çalışmalar yapan bir akademisyen. Kendisi ile Goran Hareketi’nin seçimlerden beklentisi, Türkiye ile Irak Kürt Bölgesi ilişkileri konularını ele aldık.
ORSAM: Kısaca kendinizi tanıtabilir misiniz?
Serdar Aziz: Adım Serdar Aziz. Doktoramı Cork Üniversitesinde tamamladım. Goran hareketinin bir sonraki bölgesel seçimler için milletvekili adayıyım.
ORSAM: Goran Hareketi’nin adayı olarak önümüzdeki seçimler için beklentileriniz nedir?
Serdar Aziz: Kürdistan bölgesi siyaseti güç dengelerinde bir değişiklik gerçekleşmesini bekliyoruz. Koltuk sayımızın en az 5 sandalye artmasını bekliyoruz. Yani 25’ten 30’a çıkacağını tahmin ediyoruz. Bunun sebebi bu bölgedeki insanların karar verme ve oy kullanma haklarını kullanmak istemelerindeki artıştır. Politik dengelerin bu bölgede değişme vakti geldi. Her vatandaşı sayacak, yeni bir yönetim şekli getirmek lazım. Yani gerçek anlamda halkın yönetimi.
ORSAM: KDP ve KYB arasında arasında stratejik işbirliği anlaşması var. Bu anlaşma nedeniyle muhalefetin eli zayıflıyor. Bu anlaşma çerçevesinde düşündüğümüzde bölgede gerçek anlamda bir değişimin mümkün olduğunu düşünüyor musunuz?
Serdar Aziz: Bu bahsettiğiniz ittifak uzun süredir kötüye gidiyor. Talabani radikal bir şekilde bir değişiklik yapmaktan dahi bahsetmişti. Ancak bitirmek şimdilik KYB’nin çıkarlarına uymadığı için devam ediyor.
ORSAM: Celal Talabani’nin bir hastalık geçirdiğini biliyoruz. Bundan ötürü Talabani sonrası döneme ilişkin senaryolar konuşulmaya başlandı. Bunlardan biri de zaten KYB eski yöneticisi olan şimdiki Goran Hareketi lideri Neşirvan Mustafa’nın KYB’nin başına geçmesi ve Goran Hareketi ile KYB’nin birleşmesi. Bu ve bunun diğer diğer KYB içi liderlik mücadelesine ilişkin senaryolar konusunda ne düşünüyorsunuz?
Serdar Aziz: KYB esasında Neşirvan Mustafa’nın başa geçmesini destekliyor çünkü şu anki lider adaylarından hiçbirinin tam temsil gücü yok. Bu kişiler halk arasında popüler değil ve yetersiz kalıyor. KYB’nin bütününü temsil edemiyor. KYB de bunun farkında ama herhangi bir değişiklik yapma yanlısı değil. Statükoyu devam ettirmek istiyorlar. Bu da seçimlerde Goran’nın lehine bir durum olacaktır. KYB’de Talabani’nin yeri doldurulamaz. Talabani’nin rolünü kimse üstlenemez. Birleştirici tek lider Neşirvan Mustafa’dır ve bir paylaşımcı olarak bölgeye demokrasiyi getirebilir.
ORSAM: Sizin Türkiye ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ilişkileri hakkında çalışmalarınız bulunuyor. Taraflar arasındaki son dönem ilişkileri nasıl değerlendiriyorsunuz?
Serdar Aziz: Irak Kürdistan bölgesinin Türkiye’ye olan yakınlığını destekliyoruz. Ekonomik, mali ya da enerji konusunda herhangi bir sıkıntımız yok. Fakat ilişkinin boyutu ile ilgili endişemiz var. Biz isteriz ki bu ilişki şeffaf bir şekilde gerçekleşsin ve bütün bölgeye pozitif bir etkisi olsun. Türkiye şunu anlamalı ki, negatif bir etkisi olmasını istemese bile, bölgedeki denge unsurlarına karışmamalı. Bu durum geri tepebilir. İlişki sağlam zemin üzerine oturtulmalı. Tıpkı bir haneden gibi, ilişkinin kazançları veya etkisi aileye, kişiye ya da partiye yönelik olmamalı. Politik partinin halk üzerinde böyle bir etkisi olmamalı. Sömürgeci mantığında olduğu gibi, insanlar üzerinde kuvvet uygulanmamalı. İnsanların fikirlerine önem verilmeli. Kısacası, bu ilişkiye iki türkü bakılabilir. İlki, barışçıl bir ilişkinin olması. İkincisi, bu ilişkinin tekrar gözden geçirilmesi gerektiği. Muhalefetin de görüşü önemsenmeli, insanların fikirleri ele alınmalı. Uzun süreli ve istikrarlı bir ilişki isteniyorsa tek çare bu.
ORSAM: Türkiye ve Kürt bölgesi ilişkilerinde ekonomi ve enerji boyutu çok öne çıkarılıyor. Ancak ortada bir de güvenlik boyutu var. PKK konusunda yaşanan sıkıntıların mevcut ilişkiyi bozma ihtimalini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Serdar Aziz: Bu ilişkinin çok önemli bir noktası. Türkiye’nin Kürt sorununu çözmesiyle alakalı. Türk-Kürt ilişkilerinin çözülmemesi, ileride Kürdistan bölgesi ile ilişkiyi zedeler. Bu durum ekonomi ve enerjiden bağımsız bir konu. Halk, güvenini kaybeder. Eğer Kürt sorunu devam ederse, iki tarafı da kötü bir şekilde etkiler. Milliyetçilik duygusunun kabarması bu durumu daha da vahim hale getiriyor. Irak Kürdistan bölgesi ve Türkiye arasında bu ilişki uzun süreli olacaksa bu sorunun ortadan kalkması lazım.
ORSAM: Goran Hareketi’nin güvenliğe, dış politikaya ilişkin görüşleri nedir? Örneğin; İran ile ilişkiler, Batı’ya bakış, Kerkük meselesi gibi…
Serdar Aziz: Irak Kürdistan Bölgesi’nin bu bölgede önemli bir oyuncu olduğu fark edilmeli ve karşılıklı çıkarlar doğrultusunda ilerlemek lazım. Bu herkes için bir avantaj sunar. Yani taraf tutmadan hem İran hem Türkiye ile iyi ilişkiler kurulabilir. Jeopolitik olarak tabii ki zor bir şey bu, ama ideal olması gereken de bu. Hiç kimseyle düşman olmamak lazım. Tam tersi herkesle anlaşmak ve çıkar ilişkisinde olmak lazım. Goran Hareketi her zaman pozitif düşüncelerle ilerlemeyi hedefler. Amerika için de aynı durum söz konusudur. Goran; demokrasi, insan hakları, şeffaflık, denge ve kapsayıcı ilkeler üzerinden ilerliyor. Ve inanıyoruz ki hiçbir kimse bu ilkelere karşı çıkmaz. Bu demek değildir ki radikal ve köklü değişiklikler getirmeyi düşünüyoruz veya her şeye karşıyız. Biz liberalizm yolunda ilerliyoruz ve halkın iyiliğini düşünerek ilerliyoruz. Kimseye tehdit olmadan, herkesten bir şey kazanabileceğimize ve herkese kazandırabileceğimize inanıyoruz.
ORSAM: Teşekkür ediyoruz.
* Bu söyleşi 15 Ağustos 2013 tarihinde ORSAM Uzmanı Oytun Orhan tarafından Ankara’da gerçekleştirilmiştir.
