Siyaset
Fetih Listesi’nin kurucusu Hadi El-Amiri, başbakanlık yarışından çekildiğini açıkladı. Amiri, “benim adaylıktan çekilmemle birlikte yeni başbakanın belirlenmesi için ciddi bir diyalog süreci başlayacaktır. Bu süreç Dini Merci’nin görüşleri doğrultusunda ilerlemelidir” dedi. Ayetullah Sistani’nin yaptığı “siyasi görevlere yeni yüzler gelmeli” açıklaması Irak siyasetini şekillendirmeye devam etmektedir. Böylece, Başbakan Haydar Abadi’den sonra önemli bir aday daha başbakanlık yarışından çekildiğini açıkladı.
Irak Parlamentosu’na seçilen Türkmen milletvekilleri Ankara’da bir dizi görüşme gerçekleştirdi. Türkmen milletvekilleri, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kabul edildi. Irak Türkmen Cephesi ve diğer siyasi partilerin adayı olarak seçilen Türkmen milletvekillerinin heyet olarak Türkiye’yi ziyaret etmesi Türkmenler arasındaki birliği göstermektedir.
Irak Anayasası’na göre parlamento başkanının seçilmesinin ardından parlamentonun cumhurbaşkanını seçmesi gerekiyor. Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), cumhurbaşkanı adaylarının Berham Salih olduğunu açıkladı. Irak Cumhurbaşkanları siyasi rol paylaşımı üzerine KYB tarafından aday gösterilmektedir. Önceki cumhurbaşkanları Celal Talabani ve Fuad Masum, KYB tarafından aday gösterilmiştir. Dolayısıyla Berham Salih’in resmi olarak aday gösterilmesi ile seçilmesi beklenmektedir. Ancak diğer partilerin farklı adaylar göstermesi ile oylama süresi uzayabilir.
Güvenlik
Bağdat’ta bulunan Kark Ağır Ceza Mahkemesi Ebu Bekir Bağdadi’nin yardımcısı İsmail El-İthavi’nin yargılamasını tamamladı. Mahkemenin sözcüsü Abdul Sattar Bayraktar, İthavi’nin asılarak idam edilmesine karar verildiğini açıkladı. Irak güvenlik güçleri IŞİD’e karşı mücadelesini sürdürmektedir. Ancak IŞİD ile mücadelenin sadece askeri alanda yapılması veya IŞİD’den zarar gören bölgelerin rehabilitasyonuna gerekli kaynak aktarılmaması, IŞİD’i ortaya çıkaran koşulların farklı terör örgütlerinin yükselişine imkân sağlayabilir.
İngiltere’nin Bağdat Büyükelçisi Jon Wilks, IŞİD’in kalıntılarının durduğunu ancak Irak’ın en büyük güvenlik sorununun yolsuzluk olduğunu söyledi. Büyükelçi Wilks’in açıklaması Irak’taki güvenlik durumunun kırılganlığına işaret etmektedir. Basra vilayetindeki gösteriler de bu doğrultuda değerlendirilmelidir. Göstericiler kamu hizmetlerindeki aksamaların yolsuzluk ve kötü yönetimden kaynaklandığını söylemektedir.
Ekonomi
Irak merkezi hükümeti, Kerkük’te iki tane gümrük kontrol noktası kurdu. Gümrük kontrol noktaları Kerkük-Erbil ve Kerkük-Süleymaniye yolları üzerine kuruldu. Yeni gümrük kontrol noktalarından yüzde biri Kerkük vilayetine ayrılmak üzere, yüzde beş gümrük vergisi alınacak. Türkiye’den Irak’a ihraç edilen ürünler Habur-İbrahim Halil Sınır Kapısı’ndan IKBY üzerinden Irak’ın diğer vilayetlerine gitmektedir. Sınır kapısında gümrük işlemleri yapılarak vergilendirilmektedir. IKBY’den çıkış yapan ürünler ise Irak’ın diğer bölgelerinde kurulan gümrük kontrol noktalarında yeniden vergilendirilmektedir. Bu nedenle Türk ürünleri Iraklı tüketicilere daha pahalı olarak ulaşmaktadır. Türkiye ve Irak arasında görüşmeleri devam eden, Ovaköy-Fişhabur sınır kapısının açılması ile bunun gibi çift vergilendirilmelerin aşılması beklenmektedir.
Eylül ayının ilk 19 gününde Irak’ın güneyinde çıkarılan petrol miktarı ortalama günlük 3.6 milyon varil olarak açıklandı. Üretim önceki aya göre günlük 20 bin varil arttı. Basra vilayetinde devam eden gösterilerin petrol üretimi üzerinde olumsuz bir etkisi olmamıştır. Göstericiler yolları ve petrol sahalarını geçici olarak kapatmıştı.
Sosyal Hayat
Irak Parlamentosu Başkanı olarak seçilen Anbar eski valisi Muhammed El-Halbusi, gösterilerin devam ettiği Basra vilayetini ziyaret etti. Halbusi, krizin çözülmesi için Basra’dan seçilen parlamento üyelerinden oluşan bir komisyon kurulacağını açıkladı. Parlamento Başkanı Halbusi’nin Basra’yı ziyaret etmesi, göreve gelmesiyle krizlerin çözülmesinde aktif olarak rol almak istediğini göstermektedir.
