Ortadoğu Türkmenleri Sempozyumu’ndan Yansımalar

5 dakika okuma süresi

Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi (ORSAM), Türkmeneli İşbirliği ve Kültür Vakfı, TİKA ve Türk Tarih Kurumu’nun desteğiyle 6-7 Mayıs 2014 tarihlerinde belki de Türkiye’de bir ilk sayılabilecek “Ortadoğu Türkmenleri” başlıklı bir sempozyum gerçekleştirmiştir. Irak, Suriye, Lübnan ve Filistin Türkmenleri hakkında pek çok bilinmeyen konunun ele alındığı sempozyumda yerli ve yabancı pek çok konuşmacı katılımcıları ve kamuoyunu aydınlatıcı bilgiler vermiştir. Sempozyumda Türkiye’den akademisyen ve uzmanların yanı sıra Irak’tan dört, Suriye’den üç, Lübnan’dan iki ve Filistin’den bir olmak üzere yurtdışından toplam on Türkmen konuşmacı Ortadoğu Türkmenleri Sempozyumu’nda sunum yapmış ve sahadaki durumu Türk kamuoyu ile paylaşmıştır.
 
Ortadoğu Türkmenleri Sempozyumu, konu edindiği ülkelerdeki Türkmenlerin katılımının yanı sıra, devlet erkanının gösterdiği ilgi açısından da dikkat çekici olmuştur. Bizzat katılım sağlayamasalar da Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, sempozyuma gönderdikleri mesajlarla Ortadoğu Türkmenleri Sempozyumu’na ilişkin ilgilerini ortaya koymuştur. Ayrıca Başbakan Yardımcısı Emrullah İşler’in açılış konuşması da danışmanı tarafından katılımcılara okunmuştur. Bu durum Türkiye’nin en üst seviyede Ortadoğu Türkmenlerine ilişkin gösterdiği hassasiyet ve desteğin göstergesi niteliğinde olmuştur. Sempozyum’da devlet yetkilileri tarafından verilen mesajlarda ortak vurgu olarak Türkiye’nin Türkmenlere desteğinin her zaman devam edeceğinin dile getirilmesi, Türkiye’nin Türkmenler konusundaki güçlü duruşunun ifadesi olmuştur.
 
Ortadoğu Türkmenleri Sempozyumu’nda Ortadoğu’da yaşayan Türkmenlerin tarihi ve Ortadoğu’ya yerleşme süreçleri ele alınmıştır. Ayrıca Irak, Suriye, Lübnan ve Filistin’de yaşayan Türkmenlerin coğrafi dağılımı,  nüfus durumu, sosyal ve kültürel yapıları da incelenmiştir. Türkmenlerin yaşadığı ülkelerdeki siyasal dinamikler ortaya konarak, Türkmenleri bu dinamikler içerisindeki yeri de tartışılmıştır. Irak, Suriye, Lübnan ve Filistin’deki Türkmenlerin hak ve özgürlükleri de hem hukuki hem de siyasi olarak incelenmiş, Türkmenlerin son siyasi durumu ele alınmıştır. Ortadoğu Türkmenleri Sempozyumu’nda Türkmenler, Türkiye’den beklentilerini de dile getirmiştir. Diğer taraftan Türkiye’den akademisyen ve uzmanlar Türkiye’nin Ortadoğu’daki yaşayan Türkmenlere yönelik bakış açısını anlatmaya ve Türkmenlerin Türk dış politikasındaki yerine değinmeye çalışmıştır.
 
Sempozyumda ele alınan konular itibariyle Ortadoğu’da yaşayan Türkmenlerin Türkiye’deki kamuoyuna tanıtımı sağlanmış ve Türk medyasının dikkati çekilmiştir. Bununla birlikte Ortadoğu’da yaşayan Türkmenlerin Türkiye ile iletişim ve etkileşiminin sağlanarak, bunun geliştirilmesine katkı sağlanmıştır. Zira Ortadoğu Türkmenleri Sempozyumu’na yurt dışından katılan Türkmenler, Türk medyası ve kamuoyuyla sempozyum süresince irtibat sağlamış ve sempozyum sayesinde pek çok konuk Türk medyasında yer almıştır. Bu durum ileride Ortadoğu Türkmenleri konusunda yapılacak çalışmalarda iletişim ve etkileşimi arttıracaktır. Ayrıca Ortadoğu Türkmenleri Sempozyumu, Ortadoğu’daki Türkmen varlığına ilişkin Türkiye’de hiç bilinmeyen bilgiler verilmesi nedeniyle, önümüzdeki dönemde bu konuda yapılacak araştırmalar için birincil referans kaynağı olacak ve burada yapılan sunumlar araştırmalara ışık tutacaktır.
 
Bunların yanı sıra, Ortadoğu Türkmenleri Sempozyumu, Ortadoğu ülkelerinde yaşayan Türkmenlerin birbirleri arasındaki iletişim ve etkileşimin sağlanması, arttırılmasına yönelik bir platform olmuştur. Ortadoğu Türkmenleri Sempozyumu sayesinde farklı ülkelerde yaşayan Türkmenler bir araya gelme imkanı yakalamış ve aralarında iletişim ağı oluşmuştur. Böylece Türkmenler arasında tecrübe, bilgi ve birikimlerini paylaşma olanağı ortaya çıkmıştır.
 
Sempozyuma yurt dışında katılan konukların Irak, Suriye, Lübnan ve Filistin gibi sıkıntılı dönemden geçen ülkelerden gelmiş olması nedeniyle Türkmenler bölgelerinde yaşadıkları sıkıntıları da dile getirme imkanı yakalamıştır. Türkmenlerin bölgedeki olaylara ilişkin hassasiyetlerinin ve bakış açıları öğrenilmiştir. Ayrıca Türkmenlerin Türkiye’ye ilişkin görüşlerine yer verilen sunumlar sayesinde, Türkmenlerin Türkiye’den beklentileri gündeme taşınmıştır. Böylece beklentilere cevap verilebilmesi için Türkiye’nin Türkmenlere yönelik atacağı adımlar konusunda bir açılım sağlanmıştır.
 
Sonuç itibariyle Ortadoğu Türkmenleri Sempozyumu, hem ele aldığı konular hem katılımcılar hem de sonuçları itibariyle Türkiye’de bir ilk olma niteliğine sahip olmuştur. Bu sempozyumla birlikte Ortadoğu Türkmenlerine yönelik yapılan çalışmaların artması gerekliliği daha açık bir biçimde ortaya çıkmıştır. Bu konuda yapılacak çalışmaların artmasının Türkiye’nin Ortadoğu’ya yönelik dış politikasına katkı yapacağı açıktır.