Suriye Krizinin Komşu Ülkelere Etkileri Çalıştayı

5 dakika okuma süresi

Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi (ORSAM)’nin Konrad Adenauer Vakfı Türkiye Temsilciliği desteği ile yürüttüğü proje kapsamında hazırladığı “Suriye Krizinin Komşu Ülkelere Etkileri” başlıklı rapor çalışmasının tanıtım toplantısı 26 Nisan 2016 tarihinde Ankara Swiss Otel’de gerçekleştirildi. Tanıtım toplantısına bürokratlar, akademisyenler, yazılı ve görsel basın temsilcileri, yabancı diplomatlar, araştırma merkezleri ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinden oluşan geniş bir grup dinleyici olarak katıldı.

Toplantının açılış konuşmaları ORSAM Başkanı Şaban Kardaş ve Konrad Adenauer Vakfı Türkiye Temsilcisi Colin Dürkop tarafından gerçekleştirildi. Açılış konuşmalarını takiben etkinliğe onur konuğu olarak davet edilen Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu eski Başkanı ve Yüksek Müzakere Heyeti Üyesi Halid Hoca bir onur konuşması yaptı. Hoca konuşmasında Guta’ya atılan kimyasal silahtan sonra Esad rejiminin uluslararası camiadan zaman satın alarak varlığını sürdürebildiğini belirtti. Suriye’de İran ve Rusya tarafından oluşan yeni bir eksene tanık olduklarını ifade eden Hoca, bu eksenin Suriye’ye komşu ülkelere de ciddi sorun teşkil ettiğini ifade etti. Hoca, Suriye’deki devlet yapısının çökmesi ve sınırların erimesi ile birlikte terör sorununun ciddi bir mesele haline geldiğini, mevcut yaklaşımların sorunu çözmediği gibi bölgede terör ve diktatörlük ile beslenen bu kısır döngüyü devamlı kıldığını dile getirdi. Bu nedenle bölge ülkelerinin pozitif ve etkin katılımıyla daha kapsamlı ve ciddi bir yaklaşım gerektiğini ifade etti. Hoca Suriyeli muhalifler olarak siyasi çözümden yana olduklarının ancak rejimin siyasi geçişi görüşmekten kaçındığının altını çizdi.

Halit Hoca’nın konuşmasını takiben ORSAM’ın Suriye’ye komşu dört ülkede (Türkiye, Irak, Ürdün ve Lübnan’da) gerçekleştirdiği saha çalışmasına dayalı olarak hazırlanan raporun sunumuna geçildi. Rapor yazarlarından Doç. Dr. Ferhat Pirinççi Suriye krizinin Irak ve Lübnan’a etkilerini ele alan bir sunum yaparken ORSAM Araştırmacısı Oytun Orhan Suriye iç savaşının Ürdün ve Türkiye’ye etkilerini anlattı. Raporda Suriye iç savaşının dört komşu ülkede siyasi, ekonomik, toplumsal, güvenlik, askeri etkileri ve radikalleşme eğilimleri, devlet yapısı, silahlanma ve temel hizmetler açısından ne gibi sonuçlar doğurduğu, karşılaştırmalı bir perspektiften ortaya kondu. 

Rapor tanıtımının ardından ORSAM Başkanı Şaban Kardaş’ın moderatörlüğünde “Suriye Krizinin Komşu Ülkelere Etkileri” başlıklı panel gerçekleştirildi. Çalıştayın bu kısmında Ürdün, Lübnan, Irak ve Türkiye’den katılan konuşmacılar Suriye krizinin kendi ülkelerine etkilerini çeşitli boyutlardan ele alan sunumlar gerçekleştirdi. Panelde ilk konuşmayı Beyrut Amerikan Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Issam Fares Enstitüsünden Nasser Yassin gerçekleştirdi ve konuşmasında Suriye krizinin Lübnan’a etkilerini ele aldı. Ardından Ürdün Üniversitesi’ne bağlı olarak faaliyet gösteren Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanı Walid Al-Khatib söz aldı. Khatib konuşmasında iç savaşın daha çok Suriyeli mülteciler perspektifinden Ürdün’e etkilerini tartıştı. Üçüncü konuşmacı Bağdat’ta faaliyet gösteren Nahrain Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Hamza Hassan Shareef de tanıtımı yapılan raporun Irak kısmındaki bulguları büyük ölçüde destekleyen bir konuşma gerçekleştirdi ve krizin Irak’ın özellikle güvenliği üzerindeki etkilerini anlattı. Son olarak T.C. Dışişleri Bakanlığı Diplomasi Akademisi Başkanı Doç. Dr. Mesut Özcan Suriye krizinin Türkiye’ye etkilerini tartışan bir sunum gerçekleştirdi. Toplantı konukların yorumları ve soru cevap kısmı ile sonlandırıldı.