ORSAM İran Toplantıları – 1

2 dakika okuma süresi

10 Aralık 2010 tarihinde ORSAM'da İran konusunda bir toplantı gerçekleştirilmiştir. ORSAM İran Toplantıları serisinin ilki olan bu toplantıya Dr. Serkan Taflıoğlu ve ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümünden Bayram Sinkaya katılmıştır. Toplantı ORSAM Başdanışmanı Emekli Tümgeneral Armağan Kuloğlu başkanlığında ve ORSAM Danışmanı Yrd. Doç. Dr. Mehmet Şahin ve ORSAM Ortadoğu Uzman Yardımcısı Sercan Doğan'ın katılımıyla yürütülmüştür.

Toplantıda  “İran İç Dinamikleri” konuşulmuştur. Ortadoğu'da önemli bölgesel güçlerden biri olan İran'ı derinliğiyle anlamak konusunda temel bir adım atmak üzere İran'daki iç dinamiklerin bilinmesi gerekliliği öne çıkmaktadır. Bu sebeple, toplantıda üzerine eğilinen konular İran'da rejimin dayandığı bir ideoloji olarak “Siyasi Şiilik”, bu ideolojinin unsurları, İran'da devlet kurumlarının yapısı ve kurumların birbirleriyle ilişkileri olmuştur. 

Dr. Serkan Taflıoğlu, Şii inancı ile ilgili bazı temel bilgiler vererek mevcut İran rejiminin dayandığı önemli bir kavram olan “Velayet-i Fakih” anlayışının bir analizini yapmıştır. Dr. Taflıoğlu, meşruiyetini “Velayet-i Fakih” doktrininden alan İran rejiminde esas kilit konumun bugün Ayetullah Ali Hamaney'ın bulunduğu “Rehberlik” konumu olduğunu, ülkedeki uygulamalar ve kurumlararası ilişkilerden örnekler vererek açıklamıştır.

Bayram Sinkaya, İran rejiminin resmi ideolojisinin Şiilik anlayışının yanı sıra İran'da 20. yüzyılın başındaki milliyetçi/cumhuriyetçi Batı karşıtı mücadeleyi de eklemiş ve ideolojinin çok farklı kaynaklardan beslendiğini aktarmıştır. Humeyni'den önce Ali Şeriati'nin devrimci İslam okumasının da bu kaynaklardan biri olduğuna değinen Sinkaya, İran resmi ideolojisinin unsurlarını ayrıntılı bir şekilde ortaya koymuştur.