ORSAM VE RUSYA STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ (RISS) ORTAK ÇALIŞTAYI: “AMERİKAN ASKERLERİNİN IRAK’TAN ÇEKİLMESİNDEN SONRA BÖLGESEL GÜVENLİK SORUNLARI”

7 dakika okuma süresi

ORSAM ve Rusya Stratejik Araştırmalar Merkezi (RISS), 17 Mayıs 2012 tarihinde Rusya’nın Rostov şehrinde “Amerikan Askerlerinin Irak’tan Çekilmesinden Sonra Bölgesel Güvenlik Sorunları” konulu ortaklaşa bir çalıştay gerçekleştirdi. ORSAM ve RISS uzmanlarının konuşmacı olduğu toplantının açılışını RISS Başkanı Dr. Leonid Reşetnikov, ORSAM Başkanı Hasan Kanbolat ile İçişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı ve ORSAM Danışma Kurulu Üyesi Hasan Canpolat yaptı. Reşetnikov konuşmasında, Türkiye’nin bölgedeki önemine vurgu yaparak, Türkiye’nin önemli bir politika merkezi olduğunu söyledi. Özellikle ABD’nin Irak’tan çekilmesinden sonra İran’a müdahalenin gündeme geldiğini belirten Reşetnikov, Türkiye ve Rusya’nın rolünün çok önemli olduğunu ve daha da artacağını ifade etti. ORSAM Başkanı Hasan Kanbolat ise iki ülke arasındaki etkileşime dikkat çekerek, Türkiye ve Rusya’nın ortak çalışmalarının bölgenin istikrarına katkı yapacağını vurguladı. Hasan Canpolat da Irak’taki en büyük sorunun etnik ve mezhepsel temelli bir yapının kurulması olduğunu belirterek, bunun bölgeye yansımasının ortaya çıkaracağı tehlikelere değindi.
 
Çalıştayın birinci oturumunda, ABD’nin Irak’tan çekilmesi sonrası Ortadoğu’da ortaya çıkan güvenlik ve enerji eksenli politikalara değinildi. RISS Ortadoğu Dairesi Başkanı Dr. Anna Glazova, “Bölgesel ve Bölge Dışı Güçlerin Çıkarları Çerçevesinde Ortadoğu Ülkelerinin Toprak Bütünlüğü Sorunu” başlığıyla yaptığı sunumunda, Ortadoğu’daki değişim dalgasının bütün bölgeyi etkisi altına alabileceğini ifade ederek, bunun sınırların değişmesine yol açabileceğini, özellikle Irak’taki Kürtlerin buna öncülük edebileceğini vurguladı. Ayrıca Glazova, ABD’nin Ortadoğu’daki rejimlerin değişmesine destek verdiğini ve stratejik amaçları olduğunu da söyledi. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Koordinatörü, BOTAŞ Yönetim Kurulu Üyesi, ORSAM Danışma Kurulu Üyesi Osman Zühtü Göksel ise “Ortadoğu ve Irak Enerji Politikaları” başlık bir sunum yapmıştır. Sunumunda daha çok doğalgaz meselesi üzerinde duran Göksel, Irak doğalgazı hakkında bilgiler vererek, Irak’taki enerji politikalarının Ortadoğu’ya nasıl yansıyacağı üzerinde durmuştur. Daha sonra sözü alan ve  “Irak’ta Merkezi Hükümet ile Kürt Bölgesel Yönetimi Arasındaki Sorunlarda Yeni Dönem: Merkeziyetçilik-Ademi Merkeziyetçilik Çelişkisi” başlıklı bir konuşma yapan ORSAM Ortadoğu Danışmanı ve Ahi Evran Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Serhat Erkmen, Irak’taki yapının temel dinamiklerini ortaya koyarak, Irak’taki sistemsel çarpıklıklar ve siyasal sistem içerisindeki çekişmeye değinmiştir. İlk bölümün son konuşmacısı olarak Dr. RISS Ortadoğu Uzmanı İrina Svistunova, “Türkiye’nin Ortadoğu Politikasına Rusya’dan Bakış” konulu bir konuşma yapmıştır. İrina Svistunova, Türkiye’nin statükocu politikadan vazgeçerek aktif ve ön alıcı bir politika izlemeye başladığını belirterek, ekonomik, sosyal ve siyasal alanda Ortadoğu’daki etkisini arttırdığını ifade etmiştir.
 
Çalıştayın ikinci oturumunda ise ABD’nin Irak’tan çekilmesinin Irak’taki yansımalarının yanı sıra, özellikle Orta Asya’daki etkisi değerlendirilmiştir. İlk sözü alan ORSAM Danışmanı Doç. Dr. İlyas KAMALOV, “Rusya Federasyonu’nun Ortadoğu Politikasının Türkiye’den Görünümü” başlıklı bir sunum yapmış ve Rusya’nın Ortadoğu’da yaptığı doğru ve yanlışları değerlendirmiştir. İkinci olarak sözü alan Milli Strateji Sorunları Dergisi Baş Editörü Ajdar Kurtov, “Ortadoğu Gelişmelerinin Eski Sovyet Orta Asya Cumhuriyetleri Üzerindeki Etkisi” üzerine bir sunum yapmıştır. Kurtov sunumunda, Rusya’nın hiçbir şekilde sorun istemediğini vurgulayarak, Ortadoğu’daki olayların Orta Asya’ya da yansıyabileceğini ve bunun bazı devletler tarafından desteklendiğini dile getirmiştir. Ancak Kurtov, Orta Asya’da Rusya’nın istikrarı istemesi ve desteklemesi nedeniyle, Ortadoğu’daki olayların Orta Asya’yı kolay etkileyemeyeceğini de öne sürmüştür. Ardından ORSAM Ortadoğu Uzmanı Bilgay Duman, “ABD’nin Çekilmesi Sonrası Irak” başlıklı bir sunum yapmış ve ABD’nin Irak’tan çekilmesinden sonra Irak’ta yaşanan siyasi süreci, çekişmeleri ve kısa vadeli beklentileri ortaya koymuştur. Daha sonra sözü alan RISS Karadeniz-Hazar Bölgesi Şube Başkanı Prof. Dr. Eduard Popov, “ABD’nin Irak’tan Çekilişinin Sonuçlarına Kafkasya Düşünce Kuruluşlarının Bakışı” konulu bir konuşma yapmıştır. Özellikle Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan’daki düşünce kuruluşlarındaki uzmanların ABD’nin Irak’tan çekilmesi ile ilgili düşüncelerine yer veren Popov, bu ülkelerde Irak’taki ABD etkisinin devam ettiğine yönelik ortak bir görüş bulunduğunu belirtmiştir. Son konuşmacı ise “Bölgesel Güvenlik Sistemi İçinde Azerbaycan” başlıklı sunumuyla RISS Kafkasya Uzmanı Dr. Evgeniy Bahrevskiy olmuştur. Bahrevskiy sunumunda Azerbaycan’ın bölgedeki önemini değerlendirmiştir.
 
Birinci ve ikinci oturumun ardından soru-cevap periyodu ile çalıştay tamamlanmıştır.

ORSAM – RISS ORTAK ÇALIŞTAY PROGRAMI
 
“Amerikan Askerlerinin Irak’tan Çekilmesinden Sonra Bölgesel Güvenlik Sorunları”
 
Rostov/Rusya 17 Mayıs 2012
 
12.00-12.30 Açılış Konuşmaları
 
Dr. Leonid REŞETNİKOV, RISS Başkanı
 
Hasan KANBOLAT, ORSAM Başkanı
 
Hasan CANPOLAT, T.C. İçişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı, ORSAM Danışma Kurulu Üyesi
 
12.30-14.00 Birinci Oturum
 
Moderatör: Dr. Leonid REŞETNİKOV, RISS Başkanı
 
Dr. Anna GLAZOVA, Kıdemli Araştırmacı, RISS Ortadoğu Dairesi Başkanı, “Bölgesel ve Bölge Dışı Güçlerin Çıkarları Çerçevesinde Ortadoğu Ülkelerinin Toprak Bütünlüğü Sorunu”
 
Osman Zühtü GÖKSEL, Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Koordinatörü, BOTAŞ Yönetim Kurulu Üyesi, ORSAM Danışma Kurulu Üyesi, “Ortadoğu ve Irak Enerji Politikaları”
 
Yrd. Doç. Dr. Serhat ERKMEN, ORSAM Ortadoğu Danışmanı, Ahi Evran Üniversitesi Öğretim Üyesi, Irak’ta Merkezi Hükümet ile Kürt Bölgesel Yönetimi Arasındaki Sorunlarda Yeni Dönem: Merkeziyetçilik-Ademi Merkeziyetçilik Çelişkisi”
 
Dr. İrina SVİSTUNOVA, RISS Ortadoğu Uzmanı, “Türkiye’nin Ortadoğu Politikasına Rusya’dan Bakış”
 
14.00-15.30 Öğle Arası
 
15.30-17.15 İkinci Oturum
 
Moderatör: Hasan CANPOLAT, T.C. İçişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı, ORSAM Danışma Kurulu Üyesi
 
Doç. Dr. İlyas KAMALOV, ORSAM Danışmanı, “Rusya Federasyonu’nun Ortadoğu Politikasının Türkiye’den Görünümü”
 
Ajdar KURTOV, Milli Strateji Sorunları Dergisi Baş Editörü, “Ortadoğu Gelişmelerinin Eski Sovyet Orta Asya Cumhuriyetleri Üzerindeki Etkisi”
 
Bilgay DUMAN, ORSAM Ortadoğu Uzmanı, ABD Askerlerinin Çekilmesi Sonrası Irak”
 
Prof. Dr. Eduard POPOV, RISS Karadeniz-Hazar Bölgesi Şube Başkanı, “ABD’nin Irak’tan Çekilişinin Sonuçlarına Kafkasya Düşünce Kuruluşlarının Bakışı”
 
Dr. Evgeniy BAHREVSKİY, RISS Kafkasya Uzmanı, “Bölgesel Güvenlik Sistemi İçinde Azerbaycan”
 
17.15-18.30 Soru-Cevap
 
18.30-Kapanış