ORSAM, Washington’da Middle East Institute ve Migration Policy Institute işbirliği ile “Syrians on the Edge: The Status of Refugees in Neighboring Cou

5 dakika okuma süresi

Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi (ORSAM)’nin Konrad Adenauer Stiftung desteğiyle altı aylık çalışma neticesinde hazırladığı “Suriye’ye Komşu Ülkelerde Suriyeli Mültecilerin Durumu: Bulgular, Sonuçlar ve Öneriler” isimli saha çalışmasına dayanan raporun tanıtım toplantısının ikincisi 20 Mayıs 2014 tarihinde ABD’nin başkenti Washington DC’de gerçekleştirilmiştir. Washington DC’deki toplantı ABD’li araştırma merkezi Middle East Institute desteği ile Migration Policy Institute’ta gerçekleştirilmiştir. Toplantıya dinleyici olarak ABD’li yetkili, akademisyen, araştırmacı, gazeteci ve Washington’da yaşayan Türk yetkililer ve basın temsilcileri katılmıştır. 
 
Toplantı, AFAD Başkanı Dr. Fuat Otkay’ın Ankara’dan telekonferans ile gerçekleştirdiği konuşma ile başlamıştır. Oktay, konuşmasında Türkiye’deki Suriyelilerin genel durumu hakkında bilgiler vermiştir. Özellikle diğer örnekler ile kıyaslandığında son derece iyi koşullara sahip kamplardaki yaşam hakkında güncel ve detaylı bilgileri paylaşmıştır. Oktay sadece kampta yaşayan Suriyeliler değil aynı zamanda Türkiye’deki Suriyelilerin büyük çoğunluğunu oluşturan kamp dışındaki Suriyelilere ilişkin AFAD’ın yaptığı çalışmalar hakkında görüşlerini iletmiştir. Buna göre Suriyelilerin özellikle sağlık hizmeti alma konusunda herhangi bir Türk vatandaşı ile aynı imkanlara sahip olduğunu vurgulamıştır. Oktay konuşmasında uluslararası yardımların yetersizliğine vurgu yapmış ve Suriyelilerin ihtiyaçlarının karşılanmamasının bölgesel istikrarı bozabileceği uyarısında bulunmuştur.
 
AFAD Başkanı Dr. Fuat Otkay’ın konuşmasının ardından ORSAM Başkanı Şaban Kardaş ve ORSAM Araştırmacısı Oytun Orhan yürütülen proje hakkında bilgi vermiş ve rapor sonuçlarını dinleyiciler ile paylaşmıştır. Bu çerçevede, Suriyeli mültecilerin çok büyük çoğunluğunu ağırlayan dört komşu ülkedeki kayıtlı Suriyeli sayısı, Suriyelilerin hangi vilayetlerden geldikleri ve gittikleri ülkede hangi bölgelere yerleştiklerine ilişkin bazı temel veriler paylaşılmıştır. Ardından Suriyeli mültecilerin dört komşu ülkedeki durumu; kamp koşulları, etnik-mezhepsel kutuplaşma, üçüncü ülkelere göç, radikalleşme eğilimi, yerel halk-mülteci ilişkisi gibi açılardan karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Rapor sonuçlarının ele alındığı bu bölümde; kamp koşulları açısından Türkiye’nin önde olduğu, radikalleşme eğilimi açısından Lübnan ve Ürdün’ün risk altında olduğu, üçüncü ülkelere göç arzusunun en fazla Türkiye ve Lübnan’da olduğu, yerel-halk mülteci ilişkisi açısından dört ülkede benzer durumların/etkilerin yaşandığı gibi veriler paylaşılmıştır.
 
ORSAM dışında Irak ve Lübnan’daki Suriyelilerin durumunu anlatmak üzere biri Erbil diğeri Washington DC’den katılan iki konuşmacı daha programda yer almıştır. Erbil’de faaliyet gösteren Middle East Research Institute (MERI) isimli merkezde araştırmacı olarak görev yapan Peri-Khan Aqrawi-Whitcomb Irak’taki Suriyeli mültecilerin durumunu ele aldığı konuşmasında Irak’taki Suriyelilerin çok büyük çoğunluğunu Kürt kökenlilerin oluşturduğu bilgisini paylaşmıştır. Irak Kürt bölgesinin uyguladığı açık kapı politikasının yoğun göç dalgaları ile sonuçlandığını ve gelenlerin büyük çoğunluğunun Duhok’ta bulunan Dumiz kampına yerleştirildiğini ifade etmiştir. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin UNHCR’dan destek aldığını, Suriyelilere geçici oturma ve çalışma izni verdiğini belirtmiştir. Suriyelilerin ülkelerine dönmesi konusundaki belirsizliğin artması ile Kürt bölgesindeki birçok kampın kalıcı yerleşimlere dönüştüğü bilgisini paylaşmıştır.
 
Peri-Khan Aqrawi-Whitcomb’un ardından ABD’li araştırma merkezi Atlantic Council’e bağlı Rafik Hariri Center for the Middle East merkezinde araştırmacı olarak görev yapan ve aslen Lübnanlı olan Faysal Itani Lübnan’daki Suriyelilerin durumunu ele aldığı konuşmasını gerçekleştirmiştir. Itani konuşmasında Suriyeli mülteci meselesinin Lübnan’ın kutuplaşmış siyasi ortamı bağlamında yarattığı etkileri ele almıştır. Mezhepsel ayrışımlara dayalı siyaset ortamı nedeniyle göçmenlerin büyük çoğunluğunun Sünni Müslüman olmasının ülkedeki mezhepsel dengeleri değiştirerek kutuplaşmayı körüklediğini belirtmiştir. Ayrıca Lübnan ordusunun parçalanmış yapısı ve Hizbullah’ın Suriye sınır bölgesindeki varlığının Lübnan’ın sınırda mültecilerin geçişine etkisi konusuna değinmiştir. Migration Policy Institute’ta Mülteciler, Göç ve Geliştirme Programı Direktörü olarak görev yapan Kathleen Newland’ın moderatörlüğünü yaptığı toplantı soru cevap kısmı ile sonlanmıştır.
 
Oytun Orhan’ın ve Peri-Khan Aqrawi-Whitcomb’un toplantıda yaptıkları power point sunumlara aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz
 
Toplantı Programı
 
Konuşmacılar:
 
Fuat Oktay, T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Başkanı
Şaban Kardaş, Başkan, ORSAM
Oytun Orhan, Proje Koordinatörü ve Araştırmacı, ORSAM
Peri-Khan Aqrawi-Whitcomb, Middle East Research Institute, Araştırmacı
Faysal Itani, Rafik Hariri Center for the Middle East, Atlantic Council; Araştırmacı
 
Moderatör:
Kathleen Newland, Migration Policy Institute, Mülteciler, Göç ve Geliştirme Programı Direktörü