ORSAM’da Rus Uzmanlarla Ortadoğu Toplantısı

5 dakika okuma süresi

17 Mayıs 2010 tarihinde Rusya Federasyonu Parlamento Gazetesi Ortadoğu Masası Başkanı Alexander Kolesnikov, St.-Petersburg Devlet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sotnichenko Alexander ve Moskova Uluslararası İlişkiler Devlet Üniversitesi’nden İrina Svistunova ile ORSAM’da toplantı yapıldı.

Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Dimitri Medvedev’in Türkiye ziyaretinin hemen ardından gerçekleşen toplantıda, Moskova yönetiminin Ortadoğu ve Irak algılaması ile Rus uzmanların gözünden Irak'taki gelişmlerin Türkiye'nin Ortadoğu politikasına etkileri ele alındı.

ORSAM uzmanları ve Rus heyetinin karşılıklı soru ve görüş alışverişleri ile devam eden toplantıda, iki ülkenin siyasi arena dışında, entelektüel ve akademik düzeyde girişebileceği ortak projeler hakkında konuşuldu.

Toplantı İrina Svistunova’nın Irak faktörünün Türkiye’nin Ortadoğu politikasına etkisi, Rusya Federasyonu’nun Irak faktörüne bakışı ve Türkiye ile Rusya’nın Irak konusundaki görüşleri ile potansiyel işbirliği olanakları hakkında yaptığı sunuş ile başladı. 1990’da Irak’ın uluslararası gündem ile aynı anda Türkiye’nin de gündemine öncelikli sıradan girdiğini belirten Svistunova, sunuşunda ilk olarak önce 1990larda, sonra Irak Savaşı’nı takip eden dönemde Türkiye’nin Ortadoğu ve Irak politikasını özetleyerek, daha sonra hem Irak’ın kuzey bölgesini de ayrı bir faktör alarak hem de genel olarak Irak faktörünün Türkiye ile ABD arasındaki dalgalı ilişkideki belirleyici rolüne, Türkiye’nin 1 Mart Tezkeresini reddi ile Irak politikası bağlamında edindiği kazanımlara ve son olarak Rusya Federasyonu’nun Irak politikasına, Türkiye ile Irak’ın toprak ve milli bütünlüğü ile ilgili birebir aynı kaygıları ve görüşleri paylaştığını belirterek değindi.
 
İrina Svistunova’nın sunuşunun ardından ORSAM ekibinden Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Ali Karasar, Soğuk Savaşın ilk yıllarından itibaren Türkiye-ABD ve Türkiye-Rusya Federasyonu ilişkilerindeki dinamikleri ve gidişatı özetlerken, Soğuk Savaş sırasında dışarıdan göründüğünün aksine tam bir harmoni arz etmediğini, Türkiye’nin ABD ile müttefik olmasında Sovyet Rusya’nın da rolü olduğunu ifade etti.

Karşılıklı olarak Rusya Federasyonu-Türkiye ilişkilerinin değerlendirilmesi ile devam eden toplantıda, ORSAM Ortadoğu Uzman Yardımcısı Sercan Doğan ABD’nin Afganistan’dan çekileceğini beyan ettiğini hatırlatarak ki varlığı, çekilmesi ve çekilmesi durumunda oluşacak tablonun Rusya Federasyonu ve mevcut heyet tarafından nasıl değerlendirildiğini sordu.  Karşılığında İrina Svistunova, Rusya Federasyonu’nun Afganistan’daki istikrara verdiği önemi vurgularken, Doç. Dr Sotnichenko Alexander St.-Petersburg Devlet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü olarak bu konuda çalışmaları olduğunu, bölümün web sayfasından bunlara ulaşılabilineceğini söyledi.

ORSAM Ortadoğu Uzman Yardımcısı Selen Tonkuş ise ABD’nin İsrail-Filistin barış sürecini yeniden canlandırmaya yönelik adımlarına değinerek ve Rusya Federasyonu’nun Ortadoğu Dörtlüsü içinde yer almasına karşın fazla aktif rol üstlenmediğini belirterek Rusya Federasyonu’nun konuya ilişkin bakışı ve politikası ile Ortadoğu barış sürecinde Türkiye’nin rolüne ilişkin Rus heyetinin görüşünü sordu. İrina Svistunova Ortadoğu barış sürecine ilişkin olarak öncelikle Türkiye’nin Rusya Federasyonu gibi bölgede her ülke ve grup ile eşit mesafedeki duruşu ile iyi ilişkiler içinde olan bir ülke olduğunu belirterek, Türkiye’nin arabuluculuk rolünü desteklediklerini söyledi. Doç. Dr. Sotnichenko Alexander ise İsrail için Türkiye’den daha iyi arabulucu olamayacağını, Rusya Federasyonu ve Türkiye’nin bu meseleye ilişkin olarak da birebir aynı perspektiflere sahip olduklarını ve bu ortak görüşün ortak somut bir zemine taşınması gerektiğini ifade etti.

ORSAM Başkanı Hasan Kanbolat Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında yasal zemini de 2001 Avrasya’da İşbirliği Eylem Planı çerçevesinde oluşturulmuş olan işbirliğinin potansiyel başarısını elde edemediğine değindi ve Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında Ortadoğu’ya ilişkin konular üzerinde paylaşılan ortak görüşün ve eleştirilerin, söylemin ötesine geçmesi gerektiğini vurguladı.

Alexander Kolesnikov, Doç. Dr. Sotnichenko Alexander ve İrina Svistunova’nın Hasan Kanbolat’ın görüşüne katıldıklarını ve aydınlar olarak ortak araştırma ve projeler yapılarak karar alma sürecine etki edilmesi gerektiğini belirtmeleri ile toplantı sona erdi.

* Toplantıdaki konuşmaların tam metnine ekteki dosyadan ulaşılabilir.