Türk Kızılayı Toplum Merkezi Projesi İhtiyaç Tespiti Raporu’nun Tanıtım Toplantısı

6 dakika okuma süresi

Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi (ORSAM), Türk Kızılayı ve Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu işbirliği ile hazırlanan Türk Kızılayı Toplum Merkezi Projesi İhtiyaç Tespiti başlıklı rapor, 13 Temmuz 2015 tarihinde TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi (TOBB ETÜ)’nde gerçekleştirilen bir toplantı ile tanıtılmıştır.

TOBB ETÜ Öğretim Üyesi Başak Yavçan tarafından hazırlanan ORSAM raporu, Türkiye’de kalış süreleri uzayan Suriyeli sığınmacıların artan sorun ve ihtiyaçlarına cevap verebilmek amacıyla hazırlanmış projelerden biri olan Türk Kızılayı Toplum Merkezi projesinin ihtiyaçlarını tespit etmeye yöneliktir. 12 Ocak-12 Şubat 2015 tarihlerinde Şanlıurfa’da gerçekleştirilen saha çalışmaları sonucu hazırlanan raporda yöntem olarak mülakatlar, odak grupları ve başlangıç anketi kullanılmıştır. Raporun son kısmında ise SWOT analizi sonucu elde edilen bilgiler ışığında projenin güçlü ve zayıf yönleri ile karşılaşabileceği fırsat ve tehditler incelenerek bu doğrultuda tavsiyelerde bulunulmuştur. Raporda verilen bilgilere göre sığınmacıların bir kısmı misafir hukukuna tabi olmalarından, kiraların oldukça yüksek olmasından, iş imkânlarının azlığından ve düşük ücretlerle çalıştıklarından şikâyetçi olsalar da oldukça büyük bir kısmı güvenlik, ücretsiz aldıkları hizmetler ve insani yardımlar ile yerli halkın misafirperverliği ve Türkiye hükümetinin kendilerine yönelik tutumlarından oldukça memnundurlar. Bahsi geçen Suriyeli sığınmacıların Toplum Merkezi’nden beklentileri ise özellikle Türkçe ve Arapça öğrenebilecekleri dil kursları ile bilgisayar ve terzilik gibi mesleki amaçlı kurslara ağırlık verilmesidir. Sığınmacılar, bunlara ek olarak, özellikle çocukların tek başlarına gidip gelebilmeleri açısından Toplum Merkezi’ne rahat ulaşımı önemli bir ihtiyaç olarak belirtmiş ve Toplum Merkezi’ndeki aktivitelerin çocuklara savaşı unutturmaya yönelik şekillendirilmesini istemişlerdir. Raporun sonunda verilen SWOT analizi sonuçları, Türk Kızılayı’nın kurumsal kimliğinin bölgedeki özellikle kamp geçmişi olan sığınmacılar için güven sağlamakta olduğunu, ayrıca Toplum Merkezi’nde ders verecek olan eğitmenler için de gönüllü çalışmayı isteyebilecekleri bir ortam oluşturduğunu göstermiştir.

Merkezin Eyyübiye gibi sığınmacıların rahat ulaşabilecekleri bir noktada olması, Türk Kızılayı Toplum Merkezi’nin sığınmacılar açısından bir cazibe merkezi olma ihtimalini doğurmuştur. Öte yandan projenin başlangıçta yalnızca Suriyeli sığınmacıları hedef alması nedeniyle yerel halkın kendini dışlanmış hissederek tepki göstermesine neden olması olasıdır. Dolayısıyla gelecek dönemlerde yerel halkı da kapsayacak projelerin gerçekleştirilmesi beklenebilir. Sığınmacıların hâlihazırda çalıştıkları düşük vasıflı işlerden izin alarak kurslara katılamama ihtimali de projenin karşılaşabileceği tehditlerden bir diğeri olarak karşımıza çıkmaktadır. Tüm bunlara karşın dikey ve yatay dağılma (spillover) ile Toplum Merkezi’nin başarısının benzer projeleri teşvik etme olasılığı ve merkezin sayıları artan sığınmacılara istihdam piyasasına geçiş konusunda destek sağlayabilecek olması projeyi bekleyen fırsatlardandır. Rapor, toplanan veriler ve yapılan değerlendirmeler doğrultusunda Toplum Merkezi’nin başarısını arttıracak öneriler sunulması ile son bulmaktadır.

Türk Kızılayı Toplum Merkezi Projesi İhtiyaç Tespiti raporunun tanıtıldığı toplantı, ORSAM Başkanı Doç. Dr. Şaban Kardaş’ın açılış konuşması ile başlamıştır. Kardaş’ın ardından konuşan Türk Kızılayı Genel Müdürü Mehmet Güllüoğlu, Türk Kızılayı’nın mülteci krizinde elinden geleni yapmaya çalıştığını söylemiştir. Suriye’de gelecek dönemlerde bir toplum inşası sürecinin başlayacağını ifade eden Güllüoğlu, geleceğe ve bugüne katkı sağlayacak hizmetler yapmak istediklerini dile getirmiştir. “Mülteci çocuklar ülkelerine döndüklerinde kayıp nesiller olmasın diye faaliyetlerimizi arttırmak istiyoruz” diyerek Suriyeli sığınmacılar içerisinde en savunmasız grup olan çocuk sığınmacıların durumuna değinmiştir. Güllüoğlu, insani yardım çalışanları olarak gerek akademik çalışmaları gerekse insani yardım çabalarını faaliyetlerinin çekirdeğine yerleştirdiklerini belirterek konuşmasını sonlandırmıştır.

Toplantının ikinci konuşmacısı Başak Yavçan konuşmasında göç araştırmalarında saha çalışmasının önemine vurgu yaparak rapor hazırlığı sırasındaki saha çalışmalarında elde ettiği verileri katılımcılarla paylaşmıştır. Konuşmasına bu veriler doğrultusunda devam eden Yavçan, sığınmacıların büyük bir kısmının Türkiye’de aldığı hizmetten ve Türkiye’nin savunmasız ve çaresiz oldukları bu dönemde kendilerine gösterdiği ilgiden oldukça memnun olduklarını dile getirmiştir. Konuşmasına sığınmacıların Toplum Merkezi’nden beklentilerini aktararak devam eden Başak Yavçan, sertifikasyonun Suriyeli sığınmacılar için en önemli kriterlerden biri olduğunu söylemiş ve sığınmacıların iş ararken bu sertifikalardan faydalanmayı umduklarını söylemiştir. Yavçan’ın ardından konuşan Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu Delegesi Javier Ormeno, Suriyelilerin Türkiye’ye ve Türk Kızılayı’na güvendiklerini ve sığınmacılar için böyle bir sistem kurmalarından ötürü Türk otoritelerini tebrik etmek istediğini ifade etmiştir. Gerçekleştirilen çalışmanın amacının sığınmacıların kendi sorunlarının çözümüne katkı sağlaması olduğunu söyleyen Ormeno, konuşmasını saha araştırmalarından elde ettiği fotoğrafları dinleyicilerle paylaşarak sonlandırmıştır.
 
Toplantı, katılımcıların yorum ve sorularının konuşmacılar tarafından değerlendirilmesi ve cevaplanması ile son bulmuştur. 

Etkinlik ile ilgili haberlere aşağıdaki başlıklardan ulaşabilirsiniz.

“Suriyelilerin Türk Kızılayı’na Güveni Tam” başlığıyla Türk Kızılayı internet sitesinde yayınlanmıştır.

“Suriyeliler Misafirperverlikten Memnun Misafir Hukukundan Şikayetçi” başlığıyla Haber Türk internet sitesinde yayınlanmıştır.

“Türk Kızılayı’ndan Suriyelilerle İlgili ’Türk Kızılayı Toplum Merkezi İhtiyaç Analizi Raporu’” başlığıyla Milliyet internet sitesinde yayınlanmıştır.