Türkiye-Ortadoğu: Uluslararası Dostluk ve İşbirliği Sempozyumu

7 dakika okuma süresi

Hatay Valiliği, TC. Başbakanlık Atatürk Araştırma Merkezi (ATAM), Antakya Belediye Başkanlığı, Mustafa Kemal Üniversitesi, Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi (ORSAM) ve Dış Ekonomik İlişkiler Kurumu (DEİK) İşbirliğinde, 3-5 Kasım 2009 tarihleri arasında Antakya-Hatay’da, “TÜRKİYE-ORTADOĞU: ULUSLARARASI DOSTLUK VE İŞBİRLİĞİ SEMPOZYUMU” düzenlenmiştir.   Sempozyumun ilk gününde açılış programında Hatay Valisi Mehmet Celalettin Lekesiz, Antakya Belediye Başkanı Doç. Dr. Lütfü Savaş, Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. M. Şerefettin Canda, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Cezmi Eraslan ve ORSAM Başkanı Hasan Kanbolat birer konuşma yapmıştır. Açılış konuşmalarının ardından İstanbul Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Aslan “Türkiye ve Ortadoğu 1908-2009” başlıklı açılış konferansını sunmuştur. Türkiye-Ortadoğu ilişkilerini tarihsel bir perspektiften genel çerçevesini çizen konuşma daha sonraki sunumlar için de temel oluşturmuştur.   İlk oturum ile birlikte sempozyumun asıl konusunu oluşturan “Türkiye-Suriye” ve “Türkiye-Irak” ilişkilerine geçilmiştir. Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr.M. Şerefettin Canda’nın oturum başkanlığını yaptığı “Türkiye-Suriye İlişkileri: Ekonomi ve Turizm” başlıklı ilk oturumda, DEİK / Türk-Suriye İş Konseyi Başkanı Ruhsar PEKCAN, Türkiye Seyahat Acentaları Birliği Başkan Vekili Çetin GÜRCÜN, Türk-Arap Bilim, Kültür ve Sanat Derneği (TASCA) Başkanı Dr. Muhammed Adil söz almıştır. Türkiye-Suriye Ekonomik ve Ticari İlişkileri, Türkiye-Suriye Turizm İlişkileri ve Türkiye-Ortadoğu Arasında Dostluk ve İşbirliğinde Kültür ve Sanatın Rolünün ele alındığı oturumun ardından “Türkiye-Suriye İlişkileri: Dostluk ve İşbirliği” başlıklı oturum ile Türkiye’nin Ortadoğu ülkeleri ile son dönem siyasi ilişkileri anlatılmıştır. Antakya Belediye Başkanı Doç. Dr. Lütfü Savaş’ın oturum başkanlığını yaptığı oturumda ORSAM Uzmanları ve danışmanları söz almıştır. “Türkiye-Suriye İlişkilerinde Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Dönemi” başlıklı sunumu gerçekleştiren ORSAM Uzmanı Oytun Orhan son 10 yıllık süreçte iki ülke ilişkilerinde yaşanan değişimi mümkün ve gerekli kılan faktörleri ele almış ve ilişkilerin geldiği aşamayı anlatmıştır. Daha sonra söz alan ORSAM Ortadoğu Danışmanı ve Abant izzet Baysal Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Veysel Ayhan “Türkiye-Lübnan İlişkileri” konusundaki sunumunu gerçekleştirmiştir. Öncelikle Lübnan tarihi ve karmaşık Lübnan siyasal ve sosyal yapısı hakkında önemli bilgiler veren Ayhan, Türkiye’nin Ortadoğu ile gelişen ilişkileri çerçevesinde Lübnan’da yükselen profilini ve tüm gruplarla eşit mesafede yürüttüğü politikasını irdelemiştir. Oturumun son konuşmacısı ORSAM Ortadoğu Danışmanı ve ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özlem Tür son ayların en önemli günden maddelerinden olan Türkiye-İsrail ilişkilerini ele almıştır. 1990’larda yakınlaşmayı gerekli kılan faktörlerdeki değişim üzerinden günümüz ilişkilerini analiz eden bu önemli sunum ile sempozyumun ilk günü tamamlanmıştır.   İkinci gün Irak oturumu ile açılmıştır. Başkanlığını ORSAM Danışmanı Dr. Kürşad Turan’ın yaptığı oturumda ilk olarak Çağ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Esat Arslan tarafından “Türkiye-Suriye-Irak İlişkileri: Yakın Dönem” başlıklı sunuş yapılmıştır. Daha sonra Bağdat Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi’nden Dr. Suphi Nazım Tevfik Irak’ta Türkmenlerin durumu ve Türkiye’nin Irak politikası konusunda bilgiler vermiştir. Üçüncü konuşmacı Kerkük İl Meclisi Üyesi Hasan Turan ise “Kerkük Sorunu” başlıklı sunumunda Kerkük ile ilgili çok değerli bilgiler vermiştir. Kerkük’te gerçekleştirilen demografik değişimler, Kerkük’ün mevcut durumu ve Türkiye’den beklentilerin ele alındığı konuşmanın ardından son konuşmacı olarak ORSAM Ortadoğu Danışmanı ve Ahi Evran Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Serhat Erkmen söz almıştır. Türkiye’nin yeni dönemde uygulamaya koyduğu Irak politikasının oturduğu temelleri ve ilişkilerin geleceğinin anlatıldığı sunumun ardından “Hatay” başlıklı oturuma geçilmiştir.   Hatay oturumunda Erzurum Atatürk Üniversitesi’nden Prof. Dr. Esin Dayı, Gazi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Selma Yel, Mustafa Kemal Üniversitesi’nden Yrd. Doç. Süleyman Hatipoğlu, Mehmet Tekin ve Atatürk Araştırma Merkezi Uzmanı Mukaddes Arslan tarafından son derece bilgilendirici sunumlar gerçekleştirilmiştir. Detaylı bir arşiv çalışması gerçekleştirilerek hazırlanan “Hatay Gazetesi 1938-1939” ve “Basında Hatay’ın Türkiye’ye Katılışı” başlıklı sunumlar ile Hatay’ın Türkiye’ye katılışı öncesi ve sonrası dönem, o dönemin gazetelerinde çıkan yazılar eşliğinde anlatılmıştır. Yine bu oturumda büyük ilgi çeken “Hatay Halkının Bütünleşme Çabaları”, “Hatay Devleti’nin Meclis Zabıtları” ve “Sözlü Tarih Yöntemiyle Albay Şükrü Kanatlı’nın Hatay’a Girişi” başlıklı sunuşlar gerçekleştirilmiştir.   Sempozyumun son oturumu “Medeniyetler Buluşması: Antakya”nın başkanlığını Doç. Dr. Özlem Tür yapmıştır. Tamamı Mustafa Kemal Üniversitesi’nden öğretim üyelerinin oluşturduğu konuşmacılar son derece önemli sunuşlar yapmıştır. Haçlı Seferleri’nin Ortadoğu’ya sosyal, siyasal, ekonomik ve coğrafi etkilerinin ele alındığı konuşma Yrd. Doç. Dr. Selim Kaya tarafından yapılmıştır. Büyük ilgi çeken “Bir Oryantalistin Gözüyle Ortadoğu” başlıklı sunuşta Yrd. Doç. Dr. Songül Çolak, bir Fransız seyyahın Ortadoğu gezisi sonucu kaleme aldığı çalışmasındaki tespitlerden yola çıkarak Batı’da Ortadoğu algısını ele alan bir sunuş yapmıştır. Sempozyumun son iki konuşmacısı Yrd. Doç. Dr. Ahmet Gündüz ve Yrd. Doç. Dr. Gürhan Bahadır, “Ortadoğu’da İki Osmanlı Şehri: Kerkük ve Antakya” ve “Farklı Medeniyetlerin Bir Arada Yaşamasına İyi Bir Örnek Olarak Antakya” başlıklı konuşmalarını gerçekleştirmiştir. Sempozyum Prof. Dr. Esin Dayı ve Prof. Dr. Selma Yel’in tüm konuşmaların öne çıkan kısımlarını ele aldığı değerlendirme bölümü ile sonlandırılmıştır. Sempozyumun kapanışında Hatay’ın Türkiye’ye katılışı dönemine ait son derece etkileyici ve tarihi görüntülerden oluşan bir kısa film izletilmiştir. Sempozyum programının son gününde günübirlik Halep gezisi düzenlenmiştir.   Sempozyum programına aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.