TÜRKMEN AYDINLARI TOPLANTISI-10

5 dakika okuma süresi

ORSAM tarafından düzenli periyotlar halinde yapılan Türkmen Aydınlar Toplantılarının 10.’su “Irak’ta Sayım ve Türkmenler” başlığıyla 25 Eylül 2010’da gerçekleştirilmiştir. Oturum Başkanlığını ORSAM Danışmanı Habib Hürmüzlü’nün yaptığı ve Irak Türkmen Cephesi Türkiye Temsilcisi Dr. Hicran Kazancı, Türkmeneli İşbirliği ve Kültür Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Ziyat Köprülü ve Türkmen aydınlarından Dr. Büşra Müftü’nün konuşmacı olarak katıldığı toplantıya, dinleyici olarak çok sayıda Türkmen aydını, akademisyen, bürokrat ve öğrenci katılmıştır. İki bölüm halinde yapılan toplantıda ilk bölümde konuşmacılar sunumlarını yaparken, ikinci bölümde dinleyicilere söz hakkı verilmiş ve dinleyicilerin yorum ve soruları alınmıştır. Irak’ta yapılması planlanan nüfus sayımının Türkmenler üzerindeki etkisi ve Türkmenlerin izleyeceği yolun ne olması gerektiğinin tartışıldığı toplantıda, katılımcı ve konuşmacıların ortak bir görüş benimseyerek, bu şartlar altında yapılacak bir sayımda Türkmenlerin haksızlığa uğrayacağı ve bu nedenle Türkmenlerin sayımı boykot etmesi gerektiği ifade edilmiştir.
  Toplantıda ilk sözü alan Dr. Büşra Müftü, konuşmasında özellikle Kerkük’teki demografik durumu ele almıştır. Dr. Büşra Müftü, Kerkük’ün nasıl Türkmen kimliğine sahip olduğunu tarihsel süreç içerisinde açıklarken, Emeviler döneminden Osmanlı’nın son dönemine kadar Türkmenlerin Kerkük’teki durumundan bahsetmiştir. Dr. Büşra Müftü, Kerkük’ün asırlardan beridir bir Türkmen şehri olduğunu vurgulayarak, günümüzde farklı etnik gruplardan insanların da Kerkük’te yaşadığını, bu nedenle Kerkük’te yaşayanlar arasında sıkı akrabalık bağları oluştuğun ifade etmiştir. Irak’ın kuruluşundan bugüne kadar Kerkük’ün kimliği üzerinde baskı kurulduğunu belirten Dr. Büşra Müftü, Kerkük’ün Türkmen kimliğinin baskı ve asimilasyon politikasıyla değiştirilmeye çalışıldığını vurgulamıştır. Özellikle ABD’nin Irak işgalinin ardından Kerkük’teki Kürt baskısının arttığını söyleyen Dr. Büşra Müftü, dünyadaki hiçbir şehrin tek soydan gelen bir nüfusa sahip olmadığını belirterek, çeşitli ülkelerden örnekler vermiş ve Kerkük’ün bugünkü durumuyla nüfus sayımı yapılması halinde Türkmenlerin haksızlığa uğrayacağını vurgulamıştır. 
  Toplantıda ikinci olarak söz alan Dr. Hicran Kazancı da Irak genelinde yapılmak istenen nüfus sayımının, bu şartlar altında sadece Türkmenler açısından değil, tüm Irak’a zarar verebileceğini dile getirmiştir. Özellikle sayım formundaki milliyet ve din hanelerinin Irak’taki çatışma ortamını körükleyeceğini dile getiren Dr. Hicran Kazancı, Kerkük’te nüfus sayımı yapılması halinde Kerkük’teki durumun kötüye gideceğini vurgulamıştır. 2003’ten sonra Kerkük’ün demografisinin değiştirildiğini ifade eden Dr. Hicran Kazancı, bu konuyu Irak’taki birçok yetkili makamla görüştüklerini, bu şartlar altında Kerkük’te nüfus sayımı yapılması halinde Kerkük’e getirilen 600 bine yakın Kürdün tescil edileceğini belirtmiştir. Kerkük’te bir normalleştirme yapılmadan ve haksızlıklar giderilmeden nüfus sayımı yapılmasının Kerkük’ün dengesini değiştireceğini ifade eden Dr. Hicran Kazancı, sadece Kerkük’te değil, tüm Türkmen bölgelerinde Türkmenler üzerinde baskı olduğunu, bu nedenle Irak Türkmen Cephesi olarak Türkmenlerin her bölgede sayımı boykot etmesi kararını aldıklarını söylemiştir.
  Toplantıda son sözü alan Dr. Ziyat Köprülü de sayımın çok önemli ve hayati bir konu olduğunu belirterek, sayımın gelecek için her yönüyle bir strateji belirleme çalışması olduğunu ve her devletin buna ihtiyacı bulunduğunu dile getirmiştir. Konuşmasında Türkmenler olarak sayıma karşı olduklarını ifade eden Dr. Ziyat Köprülü, sayıma karşı çıkmalarının sebeplerini ortaya koymuştur. Daha önce Irak Planlama Bakanlığı tarafından 2004 ve 2009’da yapılacağı açıklanan sayımının teknik eksikliklerden dolayı yapılamadığını belirten Dr. Ziyat Köprülü, bu eksiklikler henüz giderilmediğini söylemiştir. Ayrıca sayımını politize edildiğini ve tarafsız kişilerce yapılmayacağını ifade eden Dr. Ziyat Köprülü, Türkmenlerin bu nedenle endişeli olduğunu, Irak’ta uzun yıllardan beri sayım yapılmaması nedeniyle bu meselenin manipüle edilebileceğini dile getirmiştir. Ayrıca özellikle geçmişten bugüne kadar Kerkük’ün hem idari hem de sosyal yapısında değişiklikler olduğunu vurgulayan Dr. Ziyat Köprülü, bu değişikliklerin dikkate alınmadan yapılacak bir sayımda Türkmenlerin haksızlığa uğrayacağını ifade etmiştir. Bu nedenler bir araya getirildiğinde Irak’ta yapılacak sayımın, BM ve Irak Merkezi Sayım Teşkilatının gözetiminde yapılması gerektiğini belirten Dr. Ziyat Köprülü, sayımın Irak’ta elektronik kimlik projesinin hayata geçirilmesinden sonra yapılması daha uygun ve daha sağlıklı olacağını öne sürmüştür.