ORSAM: Bize kendinizi tanıtır mısınız?
Abdülemir Abbas: Musul’da yaşıyorum. Şebek halkındanım. Devlet memuruyum. Bağdat üniversitesi Hukuk fakültesini bitirdim.
Irak’ta yaşayan Şebekler hakkında biraz bilgi verir misiniz?
Şebekler asılda Iraklıdır. 600 yıldır Irak topraklarında yaşamaktadır. Şebekler Müslüman’dır, Şii, Sünni ve Bektaşilerden oluşmaktadır.
Bektaşi Şebekler hakkında neler söyleyebilirsiniz?
Bektaşi Şebekler İslam’ın 5 şartını da yerine getirirler. Şebekler etnik gruptur, kendi dillerini kullanırlar, sayıları 400–450.000 civarındadır. Irak meclisinde bir kontenjanları vardır. Musul vilayet meclisinde de 1 kontenjanları bulunmaktadır. Şebekler Hamdaniye, Tilkeyf, Başhika, Bartılla ve Nemrut ilçesi ve köylerinde yaşamaktadır. Musul’da yaklaşık 70 Şebek köyü vardır. Bahsettiğim ilçelere dağılmış bulunmaktadır.
Şebeklerin mezhebi dağılım nasıldır?
Şebeklerin yüzde 30’u Sünni, yüzde 70’i aslında Bektaşidir, ancak sonradan Şii olmuşlardır. Geçen rejimlerde Bektaşiler sıkıntı yaşamaktaydı, bu nedenle Şiiliği seçtiler. Ancak şuan bu yüzde 70’in yarısı Şii ve yarısı Bektaşi olmuştur.
Şebekler ve Kakailer arasındaki farklar nelerdir?
Şebeklerin öğretisinin, Kakailikle hiçbir yakınlığı yoktur. Biz Şebekler İslam’ın şartlarını yerine getiriyoruz. Bu anlamda Kakailer farklıdır. Kakailer anladığım kadarıyla Bektaşilerle yakın yönleri var ama tamamen aynı değildir. Biz Şebek Bektaşileri Allahın peygamberine, on iki imamın, cennet, cehennemin, ahretin, kıyamet gününün, Kuran-ı Kerim’in varlığına inanıyoruz. Emeviler döneminde Irak’ta Şebek Bektaşiler sıkıntı altında yaşamıştır. Bu nedenle sistem kurdular. Yollarını göstermek için kitaplarını oluşturdular. Kitabımız 1 ciltten oluşmaktadır. Bu kitap biz Şebek Bektaşilere nasıl Bektaşi yolunda yürüyeceğimizi anlatmaktadır. Şebek Bektaşileri ve Türkmen Bektaşileri Kakailerden farklıdır, karıştırmanızı istemem.
Peki size göre Kakailik nedir?
Benim görüşüme göre Kakailer Bektaşi değildir. Tuhafıma giden Kakailerin kendilerini Bektaşi olarak adlandırmasıdır.
Şebeklerin inançları hakkında bilgi verir misiniz?
Şebek Bektaşilerin 5 tekkesi vardır. Bunları yürüten seyitler, dedeler vardır. Babadan oğula geçen bir sistem vardır. Tekkeler her Perşembe akşamları yapılır. Hasta olan sıkıntısı olanlar tekkeye gelirler.
Şebek tekkeleri nerelerdedir?
Terava köyünde Seyit Hüseyin Tekkesi, Minare köyünde Muhammet Tekkesi, Şıh Emir Köyünde Seyit Hasan Tekkesi, Sada köyünde Seyit Hüseyin Tekkesi, Ali Reş köyünde Seyit Ali Tekkesi vardır.
Bu tekkeler arasında farklar var mı?
Tekkeler arasında fark yoktur. Şebek Bektaşiler hem İslam’ın şartlarını yerine getiriyor hem de cem yapıyorlar.
Şebeklerin sıkıntıları nelerdir?
Şebekler tartışmalı bölgelerde yaşamaktadırlar. 2003’ten sonra çok sıkıntı çektiler. Tehcir yaşadılar. Musul’dan gitmek zorunda kaldılar. Bartılla, Hamdaniye’ye göç ettiler. Genelde Irak’ta yaşanan sıkıntıları yaşamaktayız, güvenlik sorunları ve patlamalar.
Türkiye’den beklentiniz nelerdir?
Şebekler olarak Türkiye hükümetinin Irak’ta hakim duruşu olduğu düşünülmektedir. Her zaman böyle kalmasını, Türk hükümetinin Irak hükümetine destek vermesini ve ABD-Irak çekilme anlaşmasını desteklemesini istiyoruz. Türkiye’de gördüğüm bazı gerçekleri Irak’ta anlatacağım.
Bize vakit ayırdığınız için teşekkür ederiz.
Asıl biz size bizim sesimiz olduğunuz için teşekkür ederiz.
*Bu söyleşi 20 Ağustos 2011'de Ankara'da yapılmıştır.
