Hasan Kanbolat, ORSAM Başkanı
Türkiye, 5-9 Kasım 2009 tarihlerinde İstanbul’da “İSEDAK Ekonomi Zirvesi”ne ev sahipliği yapmıştı. Türkiye, 1984 yılından beri İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) bünyesinde bulunan Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi’nin (İSEDAK) başkanlığını yapmaktadır. Her yıl kasım ayında, İstanbul’da, bakanlar düzeyinde toplantı yapılmaktadır. Ancak, bu yıl bakanlar düzeyinde yapılan toplantıya ilave olarak İSEDAK’ın faaliyete geçişinin 25. yılı münasebetiyle bugüne kadar yapılan çalışmaları değerlendirmek ve ileriye yönelik politikaları belirlemek amacıyla İKÖ üyesi ülkelerin devlet başkanlarının davetli olduğu ekonomi zirvesi düzenlenmiştir. Türkiye, bu zirveye ev sahipliği yaparak hem İslam dünyasındaki yerini biraz daha güçlendirmiş hem de bölge diplomasisine katkıda bulunmuştur. Türkiye’nin Dışişleri Bakanı Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu ve İKÖ Genel Sekreteri Prof. Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu’nun çabaları ile Ortadoğu politikasında artan hareketliliğe paralel olarak İKÖ’nün de önemi arttı. İKÖ’nün gelecek toplantısı Kahire’de yapılacak. Periyodik toplantıların artık üç yıldan iki yıla indirilmesi düşünülüyor. İKÖ, bu hızla devam ederse toplantıların her yıl yapılması bile gündeme gelebilir. İKÖ, Filistin’e destek vermekle yetinen ve İslam ülkelerini sadece bir araya getiren hantal bir kuruluş görüntüsünden çıktı. Dünya siyasetinde ağırlığı olan, Arap ve Arap kökenli olmayan bütün İslam ülkeleri arasında siyasi ve ekonomik birlik arayışında bulunan, bu konularda somut adımlar atmaya başlayan, İslam ülkelerinde demokrasiyi ve kadın haklarını destekleyen uluslararası saygın bir örgüt konumuna geldi. İKÖ’nün kuruluşunun 40. yıldönümü anısına 11-12 Kasım 2009 tarihleri arasında Bakü’de gerçekleştirilen “Inter-Civilizational Dialogue: Insight from Azerbaijan” konferansı da İSEDAK Ekonomi Zirvesi’nin hemen ardından gerçekleşmiştir. Azerbaijan Diplomatic Academy (ADA) tarafından düzenlenen uluslararası konferansa ABD, Avrupa, Kafkasya, Ortadoğu, Afrika ve Uzakdoğu’dan iki yüzün üzerinde akademisyen, think-tanker ve diplomat katılmıştır. Azerbaycan, coğrafi ve nüfus olarak küçük bir ülke olmasına karşın son yüz yılda İslam medeniyetine büyük katkılar sağlamıştır. İslam dünyasında 1908’de ilk operayı sahneye koymuştur. İlk defa Latin alfabesini kullanmıştır. Şairleri ve düşünürleri ile İslam aydınlanmasına pozitif katkılar da bulunmuştur. Azerbaycan, Dağlık Karabağ’da Ermeni işgali sona ermeden Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılma olasılığından rahatsız. Bu nedenle, Dağlık Karabağ konusunda İslam ülkelerinden destek arayışında. Ancak, Ermeni nüfusu bulunan başta Suriye ve Lübnan olmak üzere Ortadoğu ülkeleri Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılmasına olumlu bakıyor. Bakü, ‘çantada keklik’ gördüğü Türkiye ve İslam ülkelerinde Dağlık Karabağ başta olmak üzere haklı politikalarını tanıtmayarak ve lobi çalışmalarını önemsemeyerek yalnızlaşmayı kendisi yarattı. Şimdi, bu yalnızlıktan nasıl kurtulacağını arıyor. Sevindirici bir gelişme ki Azerbaycan, 21. yüzyılda sadece kuzeyinde bulunan Moskova’ya göre dış politikasını belirleyerek ve BDT içinde yaşayarak dünya devleti olamayacağının farkına varmaya başladı. Azerbaycan ve başkent Bakü’deki değişim baş döndürücü hızda. 2000 yılında olan Bakü depremine kadar şehirde sadece iki tane 16 katlı bina bulunurken, şimdi şehrin her yerinde gökdelen inşaatları bulunuyor. Ancak, gökdelenlerin yapımında deprem riskinin, trafik ve altyapının düşünülmemesi Bakülü aydınları endişelendiriyor. Zenginliği lüks arabalarla, lüks mağazalarla belirginleşen Bakü’de bütün eski binalar da yenileniyor. Azerbaijan Diplomatic Academy (ADA) başta olmak üzere bürokrasi de genç ve iyi eğitimli, dünyayı kavramış gençlerin varlığı dikkat çekiyor. Azerbaycan bu dinamik gençliğinin sayesinde etkin bir dünya devleti olma yolundadır.
