Saddam öncesi ve sonrasında öğretmenlik yapmış olan Irak Türkmen Cephesi Selahaddin İl Başkanı Haydar Kasapoğlu ile Türkmence eğitimi, Türkmenlere yönelik saldırıları konuştuk.
ORSAM: Öncelikle kendinizi tanıtabilir misiniz?
HAYDAR KASAPOĞLU: Ben Haydar Reşit Kasapoğlu. 1970-71 yılında lise öğretmeni olarak tayin oldum. Sonra müdür yardımcısı oldum. 1986’da Baas Partisi’ne davet edildim. Daveti reddince 3 yıl boyunca görevden uzaklaştırıldım. Sonra tekrar göreve döndüm. Tuzla Lisesinde müdür yardımcısı oldum. 2008’e kadar bu görevi sürdürdüm. Saddam düştükten sonra Selahaddin Vilayetinde Eğitim Sorumlusu oldum. 2003’ten 2011’e kadar bu görevi sürdürdüm. Ardından Irak Türkmen Cephesi Selahaddin İl Başkanı oldum ve halen bu görevimi sürdürmekteyim.
ORSAM: Siz hem Saddam döneminde hem de Saddam sonrasında öğretmenlik yaptınız. Bu iki dönemi eğitim açısından karşılaştırabilir misiniz?
HAYDAR KASAPOĞLU: Saddam döneminde üzerimizde büyük baskı vardı. Anadilimizi konuşmak yasaktı fakat biz buna riayet etmezdik. Eğer buna uysaydık bugün Türkmence dilini korumuş olmazdık ve konuşamazdık. Şükürler olsun ki memleketimizde bu dili muhafaza ettik. Şimdi Türkçe okullarımız var. Çocuklarımız bu okullara yazılıyor. 2004’ten bu yana okullar açılıyor. 2004’ten bu yana 38 okul açtık. Ayrıca 2 tane de anaokulu açtık. Yani toplamda 40 okul var şu anda. İnşallah devam edecektir. Selahattin’e bağlı Yengice köyünde İpek anaokulunu açtık. Orada 235 çocuğa hizmet veriliyor. Bunun masraflarını eskiden Irak Türkmen Cephesi veriyordu, şu an ise Türkmeneli İşbirliği ve Kültür Vakfı masrafları karşılıyor. Bu yardımları verdikleri için çok memnunuz. Teşekkür ediyoruz.
ORSAM: Türkmen öğrencilerin tüm derslerin Türkçe verildiği Esas okullara devam etmesi için ne gibi çalışmalarınız var?
HAYDAR KASAPOĞLU: Gelecek yıl bütün okullarımız Esas okul olacak. Şimdi Esas okul açtık. Ortaokulu da var. Matematik gibi dersler liseye kadar devam ediyor. Lise mezunu olanlar üniversiteye giriş için bir sınava giriyor. Giriş de derece ile oluyor.
ORSAM: Merkezi hükümetten yeterince yardım aldığınızı düşünüyor musunuz?
HAYDAR KASAPOĞLU: Bu yıl Türkmence eğitimi için Eğitim Bakanlığı bünyesinde Türkmence eğitimi Genel Müdürlüğü kuruldu. Bu da haklarımızı devletten istemek adına faaliyet göstermektedir. Kitaplarımız eğitim bakanlığı tarafından basılmalı ve masraflarımız da devlet tarafından karşılanmalıdır. Bunun için Müdürlüğün etkili şekilde çalışacağını düşünüyoruz.
ORSAM: Bu konuda Türkiye nasıl bir yardımda bulunabilir?
HAYDAR KASAPOĞLU: Bugüne kadar Türkiye her zaman bize yakın olmuştur. Bütün yardımları vermiştir. Temennimiz bu yardımlara devam etsin. Sonuçta aynı dili konuşuyoruz. Öz milletimiz ve kardeşimizdir. Kardeş kardeşe yardım eder.
ORSAM: Tuzhurmatu’daki genel durumdan biraz bahsedebilir misiniz?
HAYDAR KASAPOĞLU: Tuzhurmatu’da çok Türkmen var. Çoğunluk onların fakat Kürt ve Arap da var. Fakat okullarda %75-80 Türkçe konuşurlar yani yerlidirler. Ama bu son zamanlarda dağdan gelenler ve diğer şehirlerden gelenler okullara girdiler ve derse başladılar ve şimdi durum değişti. Eskiden 10 Türkmen varsa 1 Arap 1 Kürt olurdu. Fakat oranlar şu an değişti. Yine de Tuzhurmatu hala Türkmen memleketi sayılır. Kimliği Türkmen dili Türkmence’dir.
ORSAM: 2003’ten sonra ekonomik durum nasıl değişti?
HAYDAR KASAPOĞLU: 2003’ten önce burada iktisadi faaliyetten bahsetmek çok mümkün değildi. Herkes tarım gibi işlerde çalışırdı. Genellikle tarım işlerinde çalışılırdı. Bu alanlar da tamamen Türkmenlerindi. Fakat şu an yerlerimiz gasp edildi. Irak Türkmen Cephesi olarak yerlerimizin yabancılara verilmesinin karşısında duruyoruz.
ORSAM: Tuzhurmatu’da Türkmenlere baskı olduğunu görüyoruz. Bunun temel nedeni nedir?
HAYDAR KASAPOĞLU: Türkmenlere çok büyük bir baskı var. Tuzhurmatu Türkmen memleketi olduğu için her zaman baskı olmuştur. Bu baskı hem Kürtlerden hem de Araplardan kaynaklanmaktadır. Adam kaçırma, öldürme, patlamalar, evlere el koyma vardır. %75-80 Türkmen olduğu için toprakların geneli bizimdi. Fakat bu el koymalardan dolayı yabancıların eline geçti. Elimizde çok az yer bulunmaktadır. Belediye başkalarının elinde. Elimizdekiler de kuvvet yoluyla elimizdedir. Düzgün biçimde seçim yapılsa buraların hepsi bizim olur.
ORSAM: Saddam zamanında buralar Türkmenlerin elinde miydi?
HAYDAR KASAPOĞLU: Hayır, Arapların elindeydi. Şimdi Kürtlerde. Türkmenlere her dönemde baskı var. O dönemde Türkmence konuşmak dahi yasaktı. Şimdi de bütün haklarımız alındı. Güçlü olduklarından dolayı biz her şeyi kanunla, kuralla almak istesek de mümkün olmuyor.
ORSAM: Türkmenlere yönelik saldırılar karşısında hükümet neden bir şey yapmıyor?
HAYDAR KASAPOĞLU: Hükümet şimdiye kadar hiçbir şey yapmadı. Saldırılar var. Aylarca tutup sonra bırakıyorlar. Biz devlete söyledik fakat devlet gerekeni yapmadı. Biz buraya devleti çağırdık. Burada gençlerden bir kuvvet oluşturalım. Fakat kabul edilmedi. Hâlbuki Kürtlerin asayişi peşmergesi var. Arapların Sahvası var. Bizim de gücümüz olsun dedik fakat kabul edilmedi. Bu nedenle üzerimizde kaçırma, öldürme gibi çok büyük baskı vardır. Özellikle önde gelen insanlarımızı kaçırıyorlar. Doktorlarımızı, mühendislerimizi, zenginlerimizi kaçırdılar. Eğer bunlardan kaçırılmayan varsa istediğini başka şekilde alıyorlardır.
ORSAM: Tuzhurmatu’nun vilayet olması konusunda son durum nedir?
HAYDAR KASAPOĞLU: Bu konuda görüşmeler devam etmektedir. Ancak yavaş gelişiyor. Selahattin İl Meclisi Üyesi Ali Haşim Muhtar’ın yardımları ile ümidimiz vilayet olmaktır.
ORSAM: Tuzhurmatu vilayet olursa bu size ne gibi faydalar getirir?
HAYDAR KASAPOĞLU: Öncelikle seçimlerde faydalanırız. Belediye elimizde olur. Bütün yerler belediye sınırımızda olduğu için kontrol bizde olur.
ORSAM: Size başarılar diliyoruz.
HAYDAR KASAPOĞLU: Bizimle ilgilendiğiniz için teşekkür ederiz. Biz yaralılarımızı hep Türkiye’ye gönderdik. Türkiye’de bizim taraftan hiçbir zaman kusur görmeyecektir.
ORSAM: Teşekkürler.
* Bu söyleşi ORSAM uzmanları tarafından 12 Kasım 2012 tarihinde Irak’ın Selahattin Vilayetinde gerçekleştirilmiştir.
