Uluslararası Gündemde Suriye
AB liderleri, Türkiye ile ABD arasında Suriye’deki harekata ara verilmesiyle ilgili yapılan anlaşma konusunda temkinli bir açıklama yaptı. Ortak açıklamada harekata son verilmesi çağrısı yinelendi. "AB Konseyi askeri operasyonu durdurma konusunda yapılan ABD-Türkiye açıklamasını not eder" şeklinde gelen açıklamanın ardından AB Konseyi'nin konuyla ilgili gelişmeleri yakından takip etmeye devam edeceği de vurgulandı. Ayrıca Brüksel'deki zirvede Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker'le basın toplantısı düzenleyen AB Konseyi Başkanı Donald Tusk, Mike Pence-Recep Tayyip Erdoğan anlaşmasını eleştirirken, "Bizim beklediğimiz şey, Suriye'nin kuzeyindeki sözde ateşkes değildi" dedi.
Türkiye ve ABD arasında varılan mutabakatı yakından takip eden Rusya'dan bir açıklama geldi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Türkiye ile ABD arasında Suriye'nin kuzeyine ilişkin yapılan anlaşma hakkında konuştu. Peskov, varılan anlaşmaya ilişkin, "Türkiye'den bilgi almayı umuyoruz" dedi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Türkiye'nin ABD heyeti ile Suriye'nin kuzeyine düzenlediği Barış Pınarı Harekatı üzerine vardığı anlaşmayla ilgili açıklamalarda bulundu. Lavrov, "Türkiye'nin kendi sınır güvenliği ile ilgili meşru kaygılarını anlıyoruz ve haklı buluyoruz. Biz 1998 yılında yapılan Adana Mutabakatı'nın uygulanmasını sağlamaya çalışıyoruz. Bu amaçla bu anlaşmanın taraflarıyla henüz uygulanmayan anlaşmanın uygulanması yönünde temaslar kurmayı hedefliyoruz. Suriye'nin otoritesi ve Kürt oluşumları ve liderleriyle Suriye'nin toprak bütünlüğü çerçevesinde sorunun diyalog yoluyla çözülmesini savunuyoruz" dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İngiltere Başbakanı Boris Johnson ile telefonda görüştü.İletişim Başkanlığ'ndan yapılan açıklamaya göre, ikili ilişkiler ve bölgesel konuların ele alındığı görüşmede Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye'nin kuzeydoğusuna ilişkin Türkiye-ABD arasında varılan mutabakat çerçevesinde belirlenen süre içinde YPG'nin güvenli bölge dışına çekilmesi, ağır silahlarının toplanması, tahkimatlarının ve mevzilerinin kullanılamaz hale getirilmesi hususlarının yakından takip edildiğini ifade etti.
Uluslararası Af Örgütü, Türk Silahlı Kuvvetleri ve müttefiki Suriye Milli Ordusu'na adıyla bağlı milisleri Suriye'nin kuzeydoğusunda ağır insan hakları ihlallerinde bulunmak ve savaş suçu işlemekle suçladı. Raporda, Barış Pınarı Harekatı’yla “Toplu infazlar” ve “Sivillere yönelik ölümcül saldırılar” gibi ifadelerle savaş suçları işlendiği öne sürüldü.Dışişleri Bakanlığı’ndan bugün bu rapora ilişkin yazılı bir açıklama yapıldı. Açıklamada, “Uluslararası Af Örgütü’nün Barış Pınarı Harekatı’na ilişkin raporundaki mesnetsiz iddiaları bütünüyle reddediyoruz. Söz konusu asılsız iddiaları, Suriye’den kaynaklanan ve ulusal güvenliğimize kasteden terör tehdidine karşı mücadelemize karşı başlatılan karalama kampanyasının parçası olarak değerlendiriyoruz” denildi.
Almanya Başbakanı Merkel, ABD'nin Suriye'den askerlerini çekmesinin bölgedeki güç dengesini kalıcı olarak değiştirdiğine dikkat çekerek, ABD askerlerinin çekilmesinin Rusya ve İran'ın rolünü büyük ölçüde güçlendirdiğini kaydetti. Almanya Başbakanı Merkel, ABD'nin Suriye'den askerlerini çekmesinin bölgedeki güç dengesini kalıcı olarak değiştirdiğine dikkat çekerek, ABD askerlerinin çekilmesinin Rusya ve İran'ın rolünü büyük ölçüde güçlendirdiğini kaydetti.
Rusya ve İran dışişleri bakanları Sergey Lavrov ile Cevad Zarif, Suriye’nin kuzeydoğusunda uzun süreli istikrarın sağlanması için Ankara ile Şam hattında diyalog kurulması gerektiğini söyledi. Lavrov ve Zarif, ülkelerinin bu tarz bir iletişimi gerçekleştirmeye hazır olduklarını ifade etti.
Fırat’ın Doğusu
Türkiye ve ABD arasında Suriye'de Fırat'ın doğusundaki terör hedeflerine yönelik yapılan Barış Pınarı Harekatı'na ilişkin yapılan kritik görüşmenin ardından Türkiye-ABD ortak bir açıklamada bulundu. Başkan Recep Tayyip Erdoğan ile ABD başkan yardımcısı Mike Pence'in başkanlığında gerçekleştirilen görüşmede mutabakatın sağlandığı belirtilirken, 13 maddelik bir anlaşma da imzalandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve heyetiyle birlikte görüşmek için Ankara'ya gelen ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, 4 saat 20 dakika süren görüşmenin ardından, "Türkiye’nin, Barış Pınarı Harekatı'na 120 saatliğine ara vereceğini ve bu sürede ABD’nin YPG'nin güvenli bölgeden çekilmesini sağlayacağını" söyledi. Mutabakatta yer alan bazı önemli hususlar ise şu şekildedir: Türkiye ve ABD, Suriye'nin kuzeydoğusunda IŞİD ile mücadele faaliyetlerine devam edecek, ABD, Türkiye'ye yaptırımları durduracak ve yeni yaptırım uygulamayacak, Oluşturulacak "Güvenli Bölge"de Türk askerinin kontrolünde olacak, TSK bölgedeki tüm meskun mahal sakinlerinin dirliği ve güvenliğini sağlayacak, YPG'den ağır silahlar toplanacak, YPG tahkimatları ile tüm muharip mevzileri kullanılmaz hale getirilecek ABD ile Türkiye, güvenli bölgenin uygulanmasında eş güdümü artıracak. Güvenli bölgenin sınırı ortak açıklamada net bir şekilde belirtilmedi. Fakat Başkan Yardımcısı Pence ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu tarafından yapılan ayrı basın açıklamalarında, güvenli bölgenin sınır boyunca 30 km derinlikte olduğu anlaşılmıştır. Ancak güvenli bölgenin genişliği hakkında mutabakat metninde net bir ifade yer almamıştır. Ankara'dan dönüş yolunca uçaktaki gazetecilere konuşan, ABD Başkanı'nın Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, "Şu an Suriye'nin kuzeydoğusunun ortasında,Türklerin 30 kilometre güneye inmeye çalıştıkları ve hâlâ savaştıkları bir bölge var. Şu an odaklandığımız yer burası, çünkü bu alan bizim 'Türkiye'nin kontrolündeki güvenli bölge' diye adlandırdığımız alan" şeklinde konuşmuştur. Bu açıklamadan güvenli bölgenin kapsamının Türkiye'nin operasyonu yürüttüğü bölgeyle sınırlı kalacağı anlaşılmaktadır.
ABD’nin Suriye’nin kuzeyinden tamamen çekilme kararının ardından SDG, Türkiye'nin başlattığı Barış Pınarı Harekatı'na karşı Suriye ordusunun sınırda konuşlandırılması için Beşar Esad yönetimiyle anlaştıklarını duyurdu.YPG'nin öncülük ettiği SDG’den yapılan açıklamada, "Suriye ordusu, Türkiye ve müttefiklerinin saldırılarını engellemek ve kontrollerindeki bölgeleri kurtarmak için SDG’ye destek verecek" ifadelerini kullandı.Söz konusu açıklamada ayrıca, "Bu anlaşma, başta Afrin olmak üzere Türk devleti ve ona bağlı gruplar tarafından ele geçirilen tüm Suriye topraklarının özgürleştirilmesine imkan sağlayacaktır" denildi.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Rusya ile YPG güçlerinin Ayn el Arab ve Münbiç'ten çekilmesi konusunu görüşeceklerini söyledi. Reuters'ın aktardığına göre Çavuşoğlu, "Güvenli Bölge'de tek bir YPG militanının bile kalmasını istemiyoruz" dedi.Öte yandan, Bakan Çavuşoğlu 2 gün önce yaptığı açıklamada, "Rusya, YPG unsurlarını Suriye ordusu eşliğinde bölgeden çıkartırsa, karşı çıkmayız" açıklamasını yapmıştı.
TSK ve Suriye Milli Ordusunun, sınırlarımızda terör örgütü YPG/ PKK tarafından oluşturulmak istenen terör koridorunu yok etmek, bölgede huzur ve barışı sağlamak amacıyla başlattığı Barış Pınarı Harekatı'na, Türkiye ile ABD arasında varılan anlaşma sonrası 120 saat ara verildi. SDG sözde Komutanı Mazlum Kobani de, ABD ve Türkiye arasında varılan anlaşmayı kabul ettiklerini ve başarılı olması için ellerinden geleni yapacaklarını söyledi. Ancak söz konusu mutabakata uymayan terör örgütü, taciz ateşlerine devam ediyor. Tel Abyad'da PKK/YPG'li teröristlerin açtığı tanksavar ve hafif silah ateşi neticesinde bir askerimiz şehit oldu, bir askerimiz yaralandı. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, ABD ile Suriye konusunda varılan anlaşmaya rağmen YPG/PKK'lı teröristlerce yapılan taciz ateşlerinin sebebinin Türkiye'yi kışkırtmak olduğunu söyledi.
Milli Savunma Bakanlığı, Türkiye ile ABD arasında varılan anlaşma çerçevesinde PKK/YPG'lilerin kuzeydoğu Suriye'de "güvenli bölge" olarak planlanan bölgeden çıkması için verilen 120 saatlik sürenin 3. gününde bir açıklama yayınlayarak, sürecin ABD ile koordineli şekilde takip edildiğini, 17 Ekim saat 22.00'den bu yana 22 taciz/ihlal gerçekleştiğini belirtti. SDG ise Türkiye'yi "ateşkesi ihlal etmekle" suçladı.
ABD askerleri, Suriye'nin kuzeyindeki Ayn el Arab kentinde bulunan Sirin Askeri Hava Üssü'nü boşalttı. Son iki haftada Rakka, Ayn İssa, Til Temir, Rasulayn, Tel Abyad, Menbiç, Ayn el Arab ve Tabka kentlerinden de çekilmişti. ABD Savunma Bakanı Mark Esper, Başkan Donald Trump'ın kararıyla Suriye'den çekilen bin civarındaki Amerikan askerinin Irak'ın batısına gideceğini açıkladı. Esper, bu askerlerin Irak'ta DAEŞ'le mücadeleye devam edeceğini ve Irak'ın savunmasına destek olacağını kaydetti.
