Fırat’ın Doğusu
Washington’da Dışişleri Bakanlığı’nda düzenlenen basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtlayan James Jeffrey, IŞİD’le mücadelede küresel koalisyonunun durumu ile ilgili bilgi verdi.“IŞİD, Irak ve Suriye’de ve küresel olarak halen bir tehdit” diyen Jeffrey, SDG’yle birlikte IŞİD hücrelerinin kalıntılarıyla mücadele ettiklerini, örgütün İdlib ile Fırat’ın güney kısmı dahil olmak üzere bazı bölgelerde hala varlığını sürdürdüğünü vurguladı. Konuşmasında en dikkat çeken nokta ise, “Bizimle birlikte savaşanların zarar görmemesi, herhangi bir tarafın saldırısına hedef olmaması sözüne bağlıyız. Başkan da bunu açıkça söyledi. Bu durum, Türklerle ilgili endişelerimizi de kapsıyor” ifadeleri oldu. Suriye’de güvenli bölge oluşturulması konusunda Türkiye ile görüşmelerin sürdüğünü belirten James Jeffrey “Bir yandan da PKK ile ilgili endişeler var. Henüz güvenli bölge konusunda anlaşmaya varmadık. Temaslarımız sürüyor. Kaygıları dengelemeye çalışıyoruz. Bir taraf önemli bir yerel ortak, diğer taraf da NATO müttefiki.” şeklinde konuştu. Jeffrey bir gün öncesinde yaptığı bir açıklamada ise Suriye’nin kuzeyinde kurulması tartışılan “Güvenli Bölge”nin Türkiye ve ABD tarafından denetleneceğini söylemiş, güvenli bölgenin kapsamına ilişkin de 5 ila 15 km derinlikte olmasını öngörüyor şeklinde konuşmuştu. Güvenli bölgeye yönelik ABD askeri yetkilileri ile ikinci müşterek çalışma 5 Ağustos'ta Ankara'da yapılacak.
Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, ABD'li mevkidaşı Mark Esper ile Fırat’ın Doğusuna kurulması planlanan güvenli bölge hakkında görüştü. Akar’ın Esper ile yaptığı görüşme sonrası açıklamasında, “Eğer ABD ile anlaşamazsak güvenli bölgeyi tek başımıza kurarız” dediği ifade edildi. Görüşmede Akar’ın, Suriye’de YPG'nin içerisinde bulunduğu bir koridor kurulmasına izin verilmeyeceği mesajını verdiği aktarıldı. Akar ayrıca, Türkiye’nin ABD’den, YPG’nin bölgedeki silahlarını toplamasını istediğini bildirdi. Türkiye Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Aksoy da "ABD ile ortak bir noktada buluşulamaması halinde güvenli bölgeyi tek başımıza oluşturmak zorunda kalacağız" açıklamasını yaptı.
Uluslararası Kriz Grubu Suriye’nin kuzeydoğusundaki son gelişmeleri analiz eden bir rapor yayınladı. İlgili taraflarla yapılan çok sayıda görüşmeye ve bölgeye yapılan ziyaretlere dayanılarak yazılan raporda çatışmanın tırmanması tehlikesi vurgulanıp, böylesi bir tırmanmanın önlenmesine yönelik öneriler belirtilirken, ABD’nin bundan sonra atacağı adımların bölgenin geleceğini belirleyeceğine işaret ediliyor. Raporda öncelikle ele alınan konu, Trump’ın askerlerini çekme kararının ardından oluşan durumda ABD’nin Türkiye ile YPG’yi aynı anda gözetecek bir çözüm bulmasının neredeyse imkânsız olması. Ayrıca, bu belirsizlik ortamında, IŞİD’in yeni bir ayaklanma girişimi başlatma ihtimalinin de Suriye’nin kuzeydoğusundaki güvenliği tehlikeye atabileceği vurgulanıyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Suriye Özel Temsilcisi Aleksandr Lavrentyev, Kürtlerin Suriye’nin asli unsuru olduğunu ve Kürtlerin haklarının yeni yazılacak Suriye Anayasası’nda yer alması gerektiğini söyledi. SDG’nin Suriye’nin bütünlüğüne inandığını kaydeden Lavrentyev, “SDG, Suriye’nin kuzey ve doğusundaki bölgeleri IŞİD'’ten kurtardı. Bu iyi bir şey ancak bu bölgeler Suriye Hükümeti’nin kontrolüne geçmeli” dedi. Kürtlerin haklarını elde etmeleri için Kürtlerle Suriye Hükümeti arasındaki müzakereleri desteklediklerini de ifade etti. Bu konuda Rusya’nın Kürtlere yönelik tutumunun diğer devletlerin tutumundan farklı olduğunu vurguladı.
ABD askeri konvoyu, YPG öncülüğündeki SDG’ye destek için yeni bir askeri sevkiyat gerçekleştirdi. ABD'ye ait olduğu belirtilen yaklaşık 300 araçlık konvoy, gece geç saatlerde Nusaybin ilçesinin karşısındaki Haseke kentine bağlı Kamışlı ilçesinden geçti. Giriş yaptığı belirtilen konvoyda TIR'lar, kamyonetler ve akaryakıt tankerleri olduğu görüldü. Konvoy, iç kesimlerine doğru ilerledi.
İran Fars Haber Ajansı, Suriye'nin Kuzey Halep ve Haseke bölgelerinde şiddetli çatışmalar yaşandığını öne sürdü. Suriyeli muhalif gruplara ait Step News haber sitesine dayandırdığı haberinde FNA, Türkiye'nin SDG kontrolünde bulunan KamışIı, Haseke ve Türkiye sınırına bazı noktalara yoğun operasyonlar düzenlediğini, çatışmalara Türk özel birliklerinin de katıldığını öne sürdü. FNA, çatışmaların, SDG militanlarının Nusaybin'deki bir kontrol noktasına saldırı düzenlemesinden sonra gerçekleştiğini de belirtti.
Suriye Rejimi Bölgesi
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in İdlib’de faaliyet gösteren insani yardım kuruluşlarına Esad tarafından saldırıldığı yönünde soruşturma başlatmasından birkaç saat sonra Esad rejimi İdlib’deki gerilimi azaltılmış bölgedeki saldırgan faaliyetlerini durdurmak için şartlı ateşkes ilan etti. Şart olarak da Ankara ve Moskova arasında anlaşma sağlanan bu gerilimi düşürülmüş bölgedeki muhaliflerin ve silahlarının tamamen geri çekilmesi oldu. Rusya’dan yapılan bir açıklamada söz konusu ateşkesten duyulan memnuniyet dile getirildi. BM kanadından ise henüz bir açıklama gelmedi.
Esad rejiminin ileri sürdüğü bu şartlı ateşkes maddeleri İdlib’deki muhalif gruplar tarafından kabul edilmedi. HTŞ lideri Muhammed Colani yaptığı açıklamada Esad’ın barış niyetinde olmadığını vurgulayarak güvenli bölgeden çekilmeyeceklerini ilan etti.
Rejim kontrolündeki Şayrat hava üssünde patlama meydana geldi ve ilk belirlemelere göre 31 rejim militanı bu patlamada öldü. Patlamanın herhangi bir muhalif grubun saldırısı sebebiyle değil, teknik sebeplerden kaynaklandığı rejimin resmî yayın organı tarafından da doğrulandı.
İdlib, Fırat Kalkanı ve Afrin Bölgesi
29 Temmuz 2019’da İdlib’e yönelik yapılan rejim saldırılarında 16 sivil hayatını kaybetti. Bu saldırılarda Hama’nı kuzey kırsalındaki Kafr Zeyta kasabasında 6 kişi hayatını kaybederken, Latamne kasabasında 4 ve Latmin kasabalarında 2 kişi hayatını kaybetti. Bunların yanı sıra İdlib’in güneyindeki Maret el-Numan kasabasında da 4 sivil hayatını kaybetti.
Afrin’de bomba yüklü bir motosiklet patladı. Patlamada bir sivil hayatını kaybederken 16 kişi de yaralandı. Patlamayı kimin yaptığına dair net bilgiler olmamakla birlikte yetkililer YPG/PKK’nın bir eylemi olabileceğini ifade etti.
30 Temmuz’da yayınlanan BM raporuna göre, Mayıs 2019’dan itibaren İdlib’e yönelik başlayan rejim ve Rusya hava saldırılarında 17 köy tamamen yok edildi. Yıkılan bu köylerin Türkiye ve Rusya arasında varılan gerilimi azaltılmış bölge anlaşmasının ön gördüğü alanda olması BM raporunda özellikle vurgulandı.
