Nuri Brimo: “Laik, federal, birleşik ve demokratik bir Suriye istiyoruz. Suriye’nin parçalanması Suriye’de yaşayan hiçbir halkın faydasına değildir.”
Kürtçe Adı Partiya Demokrat a Kurdi li Suriye olan ve Kısaca El Parti olarak bilinen Suriye Kürt Demokrat Partisi’nin Medya Sorumlusu Nuri Brimo ile Suriye’nin geleceği konusundaki beklenti ve çözüm önerilerini konuştuk.
ORSAM: Öncelikle kendiniz hakkında bize bilgi verebilir misiniz?
Nuri Brimo: Suriye’nin Afrin bölgesindenim. Suriye Kürt Demokrat Partisi Medya Sorumlusu’yum. Aynı zamanda partinin Suriye içerisinde bir üyesiyim. 1982’de 1999’a kadar kimya öğretmenliği yaptım. 1995’te Suriye’de Kürt partisine üye olduğum için öğretmenlikten attılar. Suriye istihbaratı tarafından görevimden alındım. Birçok kitabım ve akademik çalışmam var. Arapça ve Kürtçe gazetelerde siyasi yazılar yazıyorum. Özellikle insan hakları alanında çalışıyorum. Daha çok Suriye’de demokratikleşme ve Kürtler konuları üzerine yoğunlaşıyorum.
ORSAM: Birkaç ay önce Suriye’deki bazı Kürt partiler tek bir şemsiye parti altında birleşme kararı aldı. Ama halen bu partiler arasında problemler olduğunu görünüyor. Siz bu ilişkileri nasıl tanımlıyorsunuz?
Nuri Brimo: Suriye’deki olaylar başladığında Kürtler olarak tek çizgide durmak istedik. 28 Ocak’ta Kürt Ulusal Konseyi’ni kurduk. Amacımız Kürtleri tek çatı altında toplamak, Suriye rejimine karşı durmak, Suriye’de devrim yapmaktı. Suriye’de geniş ölçekli bir nüfus yapısı var. Araplar, Kürtler, Türkmenler, Asuriler, Aleviler, Sünniler ve diğer halklar problemsiz bir şekilde birlikte yaşıyor. Ama maalesef Sünni Araplar bizi muhalefet olarak kabul etmedi ve bizimle birlikte çalışmadı. Bu sadece bizim için geçerli değil. Aynı şekilde ne muhalif Alevileri ne Asurileri ne de Türkmenleri almadılar. Suriye Ulusal Konseyine sadece Sünni Arapları aldılar. Bu politika yanlıştır. Politikayı sadece kendileri için yapıyorlar. Biz Suriye’deki sorunların tüm Suriye halkı için birlikte çalışarak çözülmesi gerektiğine inanıyoruz.
ORSAM: Suriye Ulusal Konseyi ile Kürt Ulusal Konseyi arasındaki problemlerin çözülmediğini biliyoruz. Kürt Ulusal Konseyi’nin kendi içindeki problemler çözüldü mü?
Nuri Brimo: Suriye muhalefeti Kürtlerin parçalanmış olduğunu ve kendilerine özgü sorunları olduğunu söylüyor. Ama biz aynı şeyi düşünmüyoruz. Biz onlarla birlikte çalışabileceğimizi söylüyoruz. Kürt Ulusal Konseyi içerisindeki problemler çok küçük. Geleceğimiz için PYD ile de çalışabileceğimiz söyledik. Ama biz silahlardan uzak politika yapmaya çalışıyoruz.
ORSAM: PYD ve Esad Rejimi arasında iyi ilişkiler olduğu söyleniyor? Bu doğru mu?
Nuri Brimo: Bize de Kürt Ulusal Konseyi’nin Türkiye ile yakın ilişkileri olup olmadığını soruyorlar. Biz sadece PYD’ye Suriye ve İran’ın dostumuz olmadığını anlatmaya çalışıyoruz.
ORSAM: Size göre Esad rejimi yakın zamanda düşecek mi?
Nuri Brimo: Kürtler adına konuşuyorum. Beşar Esad’ın iki yıl önce devrilmesi lazımdı. Artık Beşar Esad Suriye’yi dağıtmadan, parçalamadan yıkılmaz. Suriye’de savaş her zaman devam eder. Artık Suriye’de Sünni Araplarla Alevilerin birlikte yaşama şansı kalmadı. Aralarında bir savaş olur. Eğer Esad zayıflarsa Aleviler sahil şeridi üzerinde Tartus ve Lazkiye’de Alevi devleti kurarlar. Suriye’deki savaş ABD, İsrail ve Rusya için sürekli bir kazançtır. Beşar Esad’ın Suriye’de öldürdüğü adam kadar ABD Afganistan’da adam öldürmedi. ABD ve İsrail Beşar Esad’a Alevi devletini bir mükafat olarak verecek. Alevi devletini ABD kabul edecek. Çünkü ABD, Alevi devletini İslam’a karşı görüyor ve teröre karşı duracağına inanıyor. Esad rejimi Nusra Cephesi gibi gruplara karşı savaşıyor. Bu bir anlamda ABD ve Rusya’nın da savaşı gibidir.
ORSAM: Kürtler olarak Suriye’nin geleceği konusundaki beklentiniz nedir? Kürtler için federal bir bölge mi yoksa ayrı bir devlet mi istiyorsunuz?
Nuri Brimo: Laik, federal, birleşik ve demokratik bir Suriye istiyoruz. Suriye’nin parçalanması Suriye’de yaşayan hiçbir halkın faydasına değildir. Ama mutlaka federal bir yapı olmalı. Baas Partisi gibi her alanın tekel bir yapıya dönüşmesini istemiyoruz. Bütün halkların tanınması ve haklarının verilmesi gerekir. Biz sadece çözümle ilgileniyoruz. Irak tecrübesi bizim için bir örnektir.
ORSAM: Suriye’de bir Kürt federal bölgesi olursa hangi şehirleri kapsar?
Nuri Brimo: İlla ki tek birleşik bir federal bölge olmasına gerek yok. ABD gibi her vilayet içerisinde bir federal yönetim olabilir.
ORSAM: Hangi şehirlerde olabilir?
Nuri Brimo: Afrin, Kobani, Cezire (Kamışlı, Amude, Dirbasiye, Haseke, Serikaniye) gibi vilayetler olabilir. Bir de Şam’da 500 bine yakın Kürt yaşıyor. Bunlar oranın yerleşik halkı. Hay El-Ekrad bölgesi. Bunlar Cezire bölgesinden göç etmişler. Halep’in merkezindekiler de Afrin ve Kobani’den gelmiştir.
ORSAM: Suriye’deki sorunlar Suriye rejimi ve muhalefet arasında yapılacak görüşmelerle çözülebilir mi? Bu görüşmeler başarı ile sonuçlanır mı?
Nuri Brimo: Bu iyi bir fikir ancak başarıya ulaşma ihtimali çok düşük. Çünkü bunu yapmak için çok geç kalındı.
ORSAM: Türk halkı Suriye Kürtlerini tanımaya başladı. Ama Türkiye’de Suriye Kürtleri konusunda bir korku var. Suriye Kürtlerinin Türkiye’ye yaklaşımına ilişkin şüpheler var. Suriye Kürtlerinin Türkiye’ye sürekli bir düşmanlık beslediği düşünülüyor. Bu konudaki fikirlerinizi alabilir miyiz?
Nuri Brimo: Ben bir Suriye Kürdü, KDP üyesi, Kürt Ulusal Konseyi ve Suriye Kürtlerinin genel görüşü olarak hiçbir zaman Türkiye’yi düşman olarak görmediğimizi söyleyebilirim. PKK ayrı bir konudur. PKK Türkiye’nin kendi iç meselesidir. Ancak PKK ile Türkiye arasında bir anlaşma olursa bu tüm Kürtler için bir kazançtır. Türkiye ve Suriye arasında 700 km’lik bir sınır var. Aynı havayı teneffüs ediyoruz. Dostluk bağının kurulmasına çok seviniriz. Başkan Barzani bize yardım ediyor. Türkiye’nin rızası olmazsa bu yardımlar bize nasıl ulaşır. Afrin (Kırıkhan) ve Kobani (Islahiye) sınır kapıları açılsın. Yardımları sadece Kamışlı kapısından alabiliyoruz. Hatay’ın Reyhanlı ilçesinden Suriye tarafındaki Hamam bölgesi sadece 5 km. Hamam eskiden çok stratejik bir yerdi. Baas Rejimi burayı kapattı. Burası Gaziantep ve Kilis’e en yakın yoldur. Bu kapı açılırsa, Gaziantep halkı doğrudan Suriye’ye inebilir. Afrin, Kilis, Gaziantep üçgeni önemli. Türkiye’den istediğimiz bu kapıların açılmasıdır.
ORSAM: Bu kapıları kim kontrol ediyor? Bu kapıların olduğu bölgede silahlı olarak kim güçlüdür?
Nuri Brimo: Bizler güçlüyüz. Kürt Ulusal Konseyi’nin varlığı var. Bizler Türkiye ve Suriye Kürtlerinin diyalog kurması gerektiğine inanıyoruz. İstanbul’dan İslahiye’ye tren hattı var. Afrin’e kadar uzanıyor. Avrupa – Bağdat Demiryolunun uzantısı. Afrin’den Halep, Hama, Humus, Şam, Amman’dan Mekke’ye kadar uzanıyordu. Ama bu yol şu an kapalı.
ORSAM: Teşekkür ederiz.
* Bu söyleşi ORSAM Uzmanları tarafından 18 Şubat 2013 tarihinde Irak’ın Erbil şehrinde gerçekleştirilmiştir.
