Siyaset
Türkmeneli Partisi’nin Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih’in kurucusu olduğu Kürt Ulusal İttifak Partisi ile bir iş birliği protokolü imzalamasına Irak Türkmen Cephesi kanadından tepki geldi. Irak Türkmen Cephesi Yürütme Kurulu Üyesi ve Kürt Bölgesel Yönetimi Parlamentosu Türkmen Milletvekili Aydın Maruf, Türkmeneli Partisi’nin yaptığı ittifakı ‘yanlış bir adım’ olarak değerlendirdi.
ITC Başkanı Erşat Salihi, Türkmenlerin yoğun yaşadığı bölgelerde uzun yıllardır hedef alınan demografik yapıya dair “Kürt siyasi partileri, 2003 yılından beri Kerkük’ün demografik yapısını değiştirdiler” açıklamasını yaptı.
Irak Türkmenleri, Birinci Dünya Savaşı sonrası Irak’ın kuruluşundan bugüne sık sık demografik değişim tehditleri ile karşı karşıya kalmıştır. Uzun yıllar Baas rejiminin baskıları ile karşı karşıya kalan Türkmenlere yönelik bilhassa 2003 yılından sonra benzer bir tehdit bölgedeki Kürt siyasi partileri tarafından yöneltilmektedir.
Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi ile Irak Türkmen İslami Parti Başkanı Casim Cafer bir araya gelerek bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmeye dair resmi sosyal medya hesabından açıklama yapan Salihi şu ifadeleri kullandı:
“Irak Türkmen İslami Parti Başkanı Casim Cafer ve heyetini Bağdat’ta kabul ettik. ikili ilişkiler ve Türkmenlerin sorunlarını ele aldık. Türkmeneli’nde yaşayan halkımızın refahı ve özgürlüğü için beraber atabileceğimiz adımları konuştuk.”
Türkmeneli Partisi’nin Kürt Ulusal İttifak Partisi ile yaptığı ittifak Türkmenler arasında büyük tepki çekmiş ve sosyal medya üzerinden “Türkmenli Partisi bizi temsil etmiyor” ifadesiyle çok sayıda paylaşım yapılmıştır. Türkmenli Partisi’nin diğer Irak Türkmen partilerinden farklı bir şekilde hareket etmesi Türkmenlerin Kerkük başta olmak üzere diğer bölgelerde de gelecek seçimlerde oylarının başka siyasi partiler arasında erimesine yol açabilir. Bu nedenle Irak Türkmen Cephesi ve diğer Türkmen siyasi partileri, özellikle de Şii siyasi partilerin Kerkük’te bir ittifak içerisinde olmamaları Türkmenlerin siyasi konumunu büyük ölçüde olumsuz etkileyecektir.
Türkmeneli Partisi ise ITC kanadından gelen eleştirilere yönelik Kürt Ulusal İttifak Partisi ile imzaladığı mutabakat zaptı hakkında yazılı açıklama yayınladı.
Söz konusu zaptın seçimlerde koalisyon yapılacağı anlamını taşımadığını bildiren Türkmeneli Partisi, Kürt partileri ile yapılan tüm görüşmelerin aralarında Türkmen Milliyetçi Hareketi'nin de bulunduğu birçok Türkmen partisi ile birlikte ele alındığını açıkladı.
ITC Yönetim Kurulu üyeleri, Bağdat’ta bir toplantı düzenleyerek siyasi gelişmeleri ele aldı. Irak’ın gelişimine yönelik çağrıda bulunan Irak Türkmen Cephesi, Kerkük’teki Milliyetçi Türkmen siyasi partileriyle sürekli olarak iletişim halinde olacaklarının altını çizdi. Yerel seçimlere hazırlanan ITC, yasada gerekli değişikliklerinin yapılması vurgularken, seçim öncesi çeşitli illerdeki şube yönetimlerine yönelik bazı değişiklikleri de onayladı.
Beyrut’taki Iraklı bir kaynaktan edinilen bilgilere göre, IKBY’nin otoritesi ve Irak Federal Mahkemesi, Kerim’in teslimi için İnterpol ile iletişime geçmiştir. Ancak Interpol, göz altına alınan Kerim’in Bağdat yönetimi dışında herhangi bir tarafa teslim edilmeyeceğinin altını çizdi. Interpol Kerim’in Federal Hükümet’in çıkardığı bir yargı kararına göre gözaltına aldığı için ancak Federal Hükümet otoritelerine teslim edileceğini bildirdi. Ayrıca yapılan açıklamalara göre Kerim Beyrut’un Badaro bölgesinde tutulmaktadır.
KDP Politbüro Sorumlusu Fadıl Mirani, Necmettin Kerim’in serbest bırakılması için Mesut Barzani ve IKYB Başkanı Neçirvan Barzani’nin arabuluculuk yaptığını açıkladı. Mirani, gözaltına almanın herhangi bir gerekçesinin olmadığını belirterek “Kerim IKBY bayrağının Kerkük resmi kurumlarında kullandığı için tutuklanmışsa tüm Kürtlerin suçlu olduğu için tutuklanmamız gerekir” ifadelerini kullandı.
Kerim'in Beyrut'ta göz altına alınmasıyla ilgili 26 Mayıs’ta bir açıklama yapan Irak İçişleri Bakanlığı, Lübnan kanunlarına göre Kerim'in Kefalet ile serbest bırakıldığını ve ülke dışına çıkışını engellemek için pasaportuna el konulduğunu belirtti.
Yapılan açıklamaya göre Irak’ın, Kerim'in gözaltına alınmasıyla ilgili bilgi edindikten sonra Interpol’e gerekli yazıları yazdığı belirtilmişti. İçişleri Bakanlığı, söz konusu sanığın hakkında iki tutuklama kararının olduğunu belirterek iadesinin talebine kadar Interpol tarafından gözaltına alınmasını talep ettiklerini açıkladı. Yapılan açıklamada ayrıca, üst düzey hükümet talimatları doğrultusunda İçişleri Bakanlığı, Kerim'in Irak yargı otoritelerine teslim edilmesi ve bu kapsamdaki uluslararası anlaşmaların uygulanması için İnterpol ile iletişim halinde olduklarını belirti.
Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız, Başkent Bağdat'ta Irak'ın Kararı İttifakı Lideri Usame Nuceyfi ile görüştü.
Büyükelçi Yıldız, Usame Nuceyfi ile Musul’a ilişkin son gelişmeleri ve Musul’un yeniden imarını ele aldıklarını dile getirdi. Musul’da istikrarın önemi konusunda aynı fikirleri paylaştıklarını belirten Yıldız, “Nuceyfi, Türkiye’nin Musul’un yeniden imarında önemli rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı.” ifadelerine yer verdi.
Bağdat Büyükelçisi Yıldız’ın Musul gibi Türkmenlerin yoğun yaşadığı vilayetler üzerine gerçekleştirdiği girişimler bölgedeki Irak Türkmenlerini de yakından ilgilendirmektedir. Zira terör örgütü IŞİD’in işgali sonrası Musul’dan göç etmek zorunda kalan çok sayıda Türkmen varlığı göz önüne alındığında, söz konusu Türkmenlerin bölgeye dönüşü için Musul’un yeniden imarı oldukça büyük önem arz etmektedir.
Suriye Türkmen Meclisi Başkanı Dr. Vecih Cuma, Irak Türkmen Cephesi Yürütme kurulu Ankara temsilcisi Mehmet Tütüncü’yü ziyaret etti. Görüşmede Irak ve Suriye Türkmenlerinin ortak gündeminin değerlendirildiği açıklandı. Öte yandan Vecih Cuma’nın önümüzdeki günlerde Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi’yi Kerkük’te ziyaret edeceği de öğrenildi.
Güvenlik
Irak Savunma Bakanlığı’na bağlı Güvenlik Medya Ağı Selahaddin ilinde 11 IŞİD’li teröristin etkisiz hale getirildiğini açıkladı.
Selahaddin ve Musul gibi bölgelerde terör örgütü IŞİD’in varlığını tam anlamıyla ortadan kaldırabilmek için operasyonlar devam ediyor. Özellikle Selahaddin gibi Türkmen nüfusun yoğun olduğu illerde IŞİD’e yönelik gerçekleştirilen başarılı operasyonlar, bölgedeki Irak Türkmenlerinin güvenliği ve bu bölgelerden göç eden Türkmenlerin evlerine geri dönebilmesi noktasında oldukça önemlidir
Tuzhurmatu ilçesinin Yengice Nahiyesi Polis Merkezi’nin yaptığı açıklamada, ilçenin etrafında bulunan tarım arazilerinde yangınların yaşandığını belirtildi.
Türkmen Yengice Nahyesi Polis Merkezi, ilçeye bağlı El-Hileva köyündeki buğday ve arpa tarım arazilerinin alev aldığını duyurdu. Meydana gelen yangınların Beyir Ahmet köyüne kadar ulaştığını belirten polis merkezi, geniş arazileri etkisi altına alan alevlerin itfaiye tarafından kontrol altına alındığını belirtti.
Geçtiğimiz günlerde Irak’ın farklı tarım arazilerinde çok sayıda yangın meydana geldiği göz önüne alındığında, bu tür olayların çıkış sebebi çeşitli yorumlara yol açmıştır. 2003 yılından bu yana Bağdat Merkezi Hükümeti’nin güvenlik kontrolünü sağlamakta zorlandığı Tuzhurmatu çevresinde, IŞİD terör örgütü militanları gerçekleştirdiği terör saldırılarıyla bölgede önemli ölçüde tehdit oluşturmaktadır. Bilhassa bölgesel istikrarsızlığı hedefleyerek çeşitli terör saldırıları gerçekleştiren IŞİD’in, tarım arazilerini ateşe vererek eylemler gerçekleştirebileceği şüphesi üzerinde duruluyor..
Terör örgütü IŞİD, son zamanlarda Irak ve Suriye'ye yönelik olarak tarım arazileri yangına verilerek gerçekleştirilen saldırılarını üstlendi. Tarım arazilerinin yakılmasına devam çağrısı yapan IŞİD, Irak’ın Diyala, Kerkük, Musul, Selahaddin vilayetleri dışında Suriye'nin El Haseke vilayetinde de yüzlerce buğday ve arpa tarlasının yakıldığını ifade etti.
Selahaddin ilinin kuzeyindeki Beyci ilçesinde yer alan el Zeviye ve el Mishak köyleri yolunda güvenlik güçlerine ait bir kontrol noktasına terör örgütü IŞİD tarafından saldırı düzenlendi. Güvenlik kaynakları, saldırıda 1 güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiğini, 2 güvenlik görevlisinin ise yaralandığını bildirdi.
Savunma Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada ise Anbar Operasyonlar Komutanlığının, terör örgütü IŞİD kalıntılarını temizlemek için arama tarama operasyonlarına devam ettiğini duyurdu.
Her ne kadar IŞİD Irak’ın çoğu bölgesinden çıkarılmış olsa da, özellikle sınır bölgelerinden yapılan terör saldırıları ile Irak’taki ‘yeniden inşa’ sürecine önemli ölçüde tehdit oluşturulmaktadır. Öte yandan saldırıların son dönemlerde Musul ve Selahattin gibi Türkmen nüfusun yoğun yaşadığı bölgelerde gerçekleştirildiği göz önüne alınırsa, Irak’taki IŞİD tehdidinin Türkmenlerin güvenliğini de yakından ilgilendirdiği görülmektedir.
Suriye'de Esed rejimi ve destekçileri "İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi" sınırları içindeki yerleşimlere gece geç saatlerde hava ve kara saldırıları düzenledi. Bölgeden gelen bilgiye göre, Kefrenbil ilçesi ile El Kastun köyüne düzenlenen saldırılarda 4'ü çocuk 12 sivil hayatını kaybetti.
Muhaliflere ait uçak gözlemevi, gerçekleştirilen hava saldırısının Rusya'ya ait savaş uçakları tarafından düzenlendiğine işaret etti.
İdlib ve çevresi iç savaşın başından beri muhalifler için son derece önemli. Suriye Türkmenlerinin de yaşadığı İdlib bölgesinde 4 milyon sivil bulunuyor. Türkiye, Rusya ve İran, 4-5 Mayıs 2017'deki Astana toplantısında, bu bölgeyi "Gerginliği Azaltma Bölgesi" ilan etti. Gerçekleştirilen ateşkes ihlalleri sonucunda Türkiye ve Rusya, 17 Eylül 2018’de ek mutabakat imzaladı. Ancak yapılan tüm siyasi girişimlere rağmen Esad rejimi saldırılarına devam etmektedir.
Beşşar Esed rejimine ait savaş uçakları, “İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi” sınırları içinde bulunan sivil yerleşim alanlarını bombaladı. Düzenlenen hava saldırılarında 6 sivil hayatını kaybetti.
Genelde Suriye’nin geleceği özelde ise bilhassa bölgede yaşayan Suriye Türkmenleri için oldukça önemli olan Astana görüşmelerinin rejim tarafından açık ihlali devam ediyor. İdlib’deki saldırıların devam etmesi bölgede oluşturulmaya çalışılan çatışmasızlık sürecini olumsuz etkilerken diğer yandan İdlib ve çevresinde yaşayan Türkmen nüfus için de önemli tehditler oluşturmaktadır.
Sosyal Hayat
Göç İdaresi Genel Müdürlüğü Uyum ve İletişim Dairesi Başkanlığı tarafından Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) iş birliğiyle düzenlenen "Uyum Mahalle Buluşmaları"nın 5. si Bursa'da verilen bir iftar programıyla gerçekleştirildi.
Etkinlikte yer alan Suriye Türkmen Meclisi Başkanı Dr. Muhammed Vecih Cuma, Türkiye’nin kendilerine kucak açtığını ve çok güzel ağırlandıklarını ifade etti. Cuma, Suriyelilerin Türkiye tarafından sağlanan güvenlik şemsiyesinin altında yaşadıklarını belirtti.
Türkiye 3,6 milyonu Suriyeli olmak üzere 4,8 milyon yabancıya ev sahipliği yapmaktadır. İç savaş nedeniyle Türkiye’ye sığınan ve içerisinde çok sayıda Suriyeli Türkmen’in de bulunduğu mülteciler ile Türk halkının huzurlu bir ortamda yaşamaları son derece önem arz etmektedir. Dolayısıyla Türkiye’nin dört bir yanında yabancı ve yerel toplumların bağlarını kuvvetlendirmek ve her iki toplumun bir araya gelmesini sağlamak amacıyla "Uyum Mahalle Buluşmaları" düzenlenmektedir.
Irak Planlama Bakanı Nuri Sabah Duleymi düzenlediği basın toplantısında, "2020 yılının Ekim ayında ülke genelinde nüfus sayımı yapacağız. Bunun için tüm hazırlıkları tamamladık." açıklamasında bulundu.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Ramazan ayı sebebiyle Kerkük'te ihtiyaç sahibi ailelere gıda kolileri dağıttı. Kerkük Kışlası Irak Türkmenleri Şehitler ve Siyasi Mahpuslar Derneği Başkanı Haşim Salihi ve TİKA Bağdat Program Koordinatörü Cüneyt Esmer, yardım dağıtımını yakından takip etti. 250 şehit ailesi ve dar gelirli aileye yardımlar ulaştırıldı. Kerkük'e bağlı Leylan kasabasında yer alan Yahyava Sığınmacı Kampı'nda ise 550 sığınmacı aileye yardım yapıldı.
Irak’ın farklı bölgelerinde yardımda bulunan TİKA, Erbil’de Türkmenlere yönelik yardımını da gerçekleştirdi. Irak Türkmen Cephesi Yürütme Kurulu üyesi ve Kürt Bölgesel Yönetimi Parlamento üyesi Aydın Maruf Erbil'de 250 Türkmen aileye yardım dağıtıldığını ifade etti.
Öte yandan TİKA, Türkmenlerin yoğun yaşadığı Tuzhurmatu ilçesinde de gıda yardımlarına devam etti.
Selahaddin Vilayeti Irak Türkmen Cephesi Bürosu (ITC) ve Tuzhurmatu Belediyesi iş birliği ile Tuzhurmatu ilçesinin Alwa ve Aksu caddelerinde de TİKA tarafından asfalt döküm çalışmaları gerçekleştirildi.
2017 yılında kullanılamaz hale gelen ITC (Irak Türkmen Cephesi) Kifri Bürosu’nun onarımı için ITC yetkileri resmi makamlara başvurularını yapmış, ancak ITC tarafından yapılan başvurular sonuçsuz kalmıştır. Başvuruların sonuçsuz kalması sonucu ITC kendi imkanlarını kullanarak onarım kararı aldı.
Konuya ilişkin ITC Kifri Bürosu İdari Sorumlusu Sezgin Beyatlı Türkmen Basın Ajansı’na açıklamalarda bulundu:
“Kifri’de Irak Türkmen Cephesi’nin iki ana binası mevcut, her iki binamız 19 Aralık 2017 tarihinde büyük hasar gördü. Kifri’de bulunan kaymakamlık ve diğer birimlere binaların onarılması için talepte bulunduk fakat hiçbiri sonuç vermedi. En sonunda Irak Türkmen Cephesi tarafından binanın 5 mayısta tamir edilmesi kararı alındı, karar verildikten sonra biz hemen buradaki arkadaşlarla 22 nisanda binaları temizlemeye başladık ve devam ediyoruz.”
