Arama Yapın

Aramak istediğiniz kelimeyi yazın

Koordinatörlükler

Irak Şii ve Sünni Siyasi Aktörlerin Çevrim İçi Trendleri ve Liderlik Mücadelesi: 2020-2025

4 dakika okuma süresi | 10.11.2025

Irak’ta 2003 sonrası siyasal düzen, kimlik temelli temsil mekanizmaları üzerine inşa edilmiştir. Şii, Sünni ve Kürt kimlikleri yalnızca toplumsal aidiyetlerin ötesinde siyasal gücün paylaşım biçimlerini de belirleyen temel eksenler hâline gelmiştir. Anayasanın öngördüğü denge ilkesi, bir yandan temsilde çoğulculuğu güçlendirmiş, diğer yandan kurumsal istikrarın önünde yapısal bir engel oluşturmuştur. Bu bağlamda kimlik olgusu Irak siyasetinde ideolojik bir referanstan öte kaynak dağılımı, yönetim kapasitesi ve meşruiyet üretiminin de ana parametrelerinden biri hâline gelmiştir. Ancak 2020 sonrasında ülke bu yapının sınırlarını zorlayan, daha pragmatik ve performans odaklı bir siyasal evreye girmiştir.

2020–2025 dönemi, Irak’ta iç politik dengelerin ve bölgesel ilişkilerin hızla yeniden tanımlandığı bir süreç olmuştur. 2021 seçimleri sonrası Mukteda Sadr’ın siyasetten çekilmesi, Şii sahada ciddi bir güç boşluğu oluşturmuş ve yeniden yapılanmayı tetiklemiştir. 2022’de Sudani’nin başbakanlığa gelişi, teknokratik liderlik biçimini öne çıkaran yeni bir dönemin başlangıcına işaret etmiştir. Sünni cephede ise Halbusi’nin parlamento başkanlığı süreci kurumsal bir odak oluşturmuştur. Ancak 2023 sonrasında bu merkezileşmenin kırılganlığı açığa çıkmıştır. Aynı dönemde Kalkınma Yolu Projesi, Irak’ın dış politika gündemini bölgesel ekonomik entegrasyon perspektifiyle yeniden şekillendirmiştir. Diğer yandan ise bölgesel gerilimleri Irak’ın da çatışma alanına dönüşebileceği bir zemin oluşturmuştur.

Bu bağlamda çalışma, söz konusu dönüşüm sürecini Iraklı siyasi aktörlerin çevrim içi ve bölgesel görünürlük eğilimleri üzerinden analiz etmektedir. Google Trends verileri aracılığıyla 2020–2025 yılları arasında Şii ve Sünni aktörlerin kamu gündemindeki ağırlıkları, görünürlük dalgalanmaları ve bölgesel etki alanları incelenmektedir. Böylece kimlik temelli rekabetin ötesine geçilerek kimlik grupları içinde hangi aktörlerin görünürlük üretebildiği karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmektedir.

Metodolojik olarak çalışma, dünya genelindeki arama sorgularının anonimleştirilmiş ve örneklem temelli bir kesiti olan Google Trends verilerini dayanmaktadır. Bu sistem, bireysel kullanıcı bilgilerini içermeden belirli bir konuya yönelik ilgi düzeyini ölçmek için bir araç olarak kullanılabilmektedir. Google, her gün gerçekleştirilen aramalardan temsil gücü yüksek bir örneklem oluşturarak bu verileri coğrafi bölge ve zamana göre normalize etmekte ve elde edilen sonuçları 0–100 aralığında göreli bir görünürlük puanına dönüştürmektedir. Bu çalışmada veriler, Irak ile sınırlanarak 2020–2025 döneminde haftalık bazda toplanmıştır.  Her aktörün çevrim içi görünürlüğü, siyasal gelişmelerle ilişkilendirilerek analiz edilmiştir. Çevrim içi medya yansımalarını toplumsal görünürlük göstergesi olarak ele almakta ve üç düzeyde karşılaştırmalı analiz sunmaktadır. Bunlar (1) 11 Kasım 2025 tarihindeki Irak Parlamentosu Seçimlerine katılacak liste başkanı aktörlerin beş yıllık görünürlük trendleri, (2) vilayet düzeyinde bölgesel dağılımları ve (3) ulusal ölçekteki gündem potansiyelleridir. Veriler, nitel analizler ile desteklenmiş ve her aktörün görünürlüğü kriz, reform, diplomatik gelişme ve toplumsal olaylarla ilişkilendirilerek açıklanmıştır. Bu sayede popülaritenin ötesinde görünürlüğün siyasal kaynakları da tartışılmıştır.

Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Şii siyasetine odaklanılmakta olup Muhammed Şiya Sudani, Nuri el-Maliki, Hadi el-Amiri, Kays el-Hazali ve Ammar el-Hekim gibi aktörlerin görünürlük eğilimleri analiz edilmiştir. İkinci bölümde Sünni siyaset sahası ele alınmakta olup Muhammed el-Halbusi, Sabit Abbasi, Hamis Hançer ve Musanna Samarrai gibi aktörlerin siyasal etkisi incelenmektedir. Sonuç bölümünde bu iki kimlik ekseninin kesişiminde Irak siyasetinin 2020–2025 dönemindeki liderlik yapısı, güç dağılımı ve etkinlikleri analiz edilmektedir.

Rapor
Feyzullah Tuna Aygün

Feyzullah Tuna Aygün

Tüm Yazılarını Gör

Başlıklar

Bu Yazıyı Paylaşın
Yazdır

Benzer Yayınlar