Fazıl Ahmed Burget, ORSAM Uzmanı, Ortadoğu, Afganistan
21 Nisan 2013’te Afganistan’ın güneyinde yer alan Vardak bölgesinde sivil bir helikopterin arıza sonucu acil iniş yapması ile helikopterde bulunan sekizi Türk 11 kişinin Taliban örgütü tarafından yakalandığı, Helikopterde sekiz Türk’ün yanı sıra iki Ukraynalı pilot ve bir de Afgan tercümanın bulunduğu bilinmektedir. Sekiz Türk’ün Meta İnşaat şirketinde işçi olarak çalıştığı gelen bilgiler arasındadır.
Taliban rejiminin yıkılmasından sonra Afganistan’ın yeniden yapılandırılması kapsamında özellikle inşaat sektöründe çalışan dünyadaki küçük ve büyük şirketlere de ciddi iş imkânları doğmuştur. Bu doğrultuda Türk inşaat şirketleri de Afganistan’daki inşaat ihalelerine katılıp bu sektörde finansal destek sağlayan kurum ve kuruluşların en fazla tercih ettikleri şirketlerden sayılmaktadır. On bir yıldan beri sağlık, eğitim ve diğer sektörlerde olduğu gibi, inşaat sektöründe de ciddi çalışmalar yapan Türk şirketleri Afganistan’ın en fazla güvenlik sorunu bulunan bölgelerinde çalışma yapmakta ve zaman zaman Taliban, Hikmetyar, Hakkani ve diğer silahlı örgütlerin şiddetine maruz kalmaktadırlar.
Bu kapsamda 2011’de yine bir Türk şirketinde inşaat teknikeri olarak çalışan Sertaç Dikilitaş Taliban örgütü tarafından götürülmüş ve iki yıllık hapis hayatından sonra Türkiye Devletinin girişimleri ile Mart 2013’te serbest bırakılmıştır.
Yabancı işçilerin daha çok fidye için kaçırıldığı bilinen Afganistan’da Türk vatandaşlarına neredeyse tüm etnik grup ve siyasal gruplar sempati duymaktadırlar. Afganistan’da on bir yıl içerisinde tek bir Türk işçinin kaçırıldığı görülmemiştir. Genellikle ülkenin en güvensiz bölgelerinde çalışan Türk işçi ve mühendisleri, diğer ülkelere göre çok daha rahat dolaşabilirler. Türk vatandaşlarının Afganistan’da kısmi bir rahatlık içinde olmasının temel sebebi, Afganistan’da uzun süreden beri yaşanan sorunlarda Türkiye devletinin daha çok çözümden yana bir siyasal çizgide olması ve tarih boyunca Türkiye – Afganistan arasındaki dostluk ilişkilerinin rolü olduğu düşünülebilir.
Bu noktada Türkiye’nin kaçırılan işçilerin bir an önce kurtulması için bir takım diplomatik ataklara başladığı da bilinmektedir. Bu arada AKP yönetiminin Kabil yönetimi ile Taliban arasındaki müzakerelerde rol almaya çalıştığı ve bu ülkede çatışan gruplar arasında belli bir uzlaşmanın sağlanması için bir takım çalışmalar yaptığı iddia edilmektedir. Nitekim Türkiye, Pakistan ve Afganistan liderlerinin iki kez İstanbul’da toplanması sırasında bu hususun gündeme getirildiği de iddia edilmektedir. Diğer taraftan Taliban örgütünün bir takım üst düzey yetkililerinin, yaklaşık üç yıldan beri Ankara’da yaşayan Taliban rejiminin eski Maliye Bakanı ve Taliban lideri Molla Muhammed Ömer’in siyasi danışmanı Molla Agacan aracılığı ile Türk Devleti ile temas halinde olduğu da iddia edilmektedir. Diğer taraftan, Taliban örgütünün hala en büyük hamisi olarak görülen Pakistan devletinin Türkiye ile olan dostluk ilişkileri dikkate alınırsa, Türk devletinin bölgedeki potansiyeli açıkça görülmektedir. Bu nedenle Türk devleti söz konusu potansiyellerinden yararlanarak kaçırılan Türk işçilerini serbest bırakılmasını sağlayabilir.
