Hasan Kanbolat, ORSAM Başkanı
Almanya, Türkiye’nin ihracatında birinci sırada, ithalatında ise ikinci sırada. 2009’da Türkiye ile Almanya arasındaki dış ticaret hacmi 20 milyar Doları aşacak. Almanya’da bulunan Türklerin nüfusu 3 milyon civarında. Türkiye’de 2006’da 2100 Alman sermayeli şirket bulunurken, 2009’da bu sayı 4000’i aşmıştır. Türkiye ile Almanya arasında mevcut çok yönlü köklü ilişkiler, iki ülkenin Irak’ta ortak ekonomik işbirliğine zemin hazırlıyor. Nitekim, yüzüncü yılı kutlanan Bağdat Demiryolu, Irak-Türkiye ve Almanya arasındaki işbirliğinin tarihi temelini oluşturuyor. Ulaşımdan elektrik alt yapısına, içme ve atık su alt yapısından kara, demiryolu ve limanların inşasına kadar Irak’ın yeniden alt yapısını kurmak için Türkiye ve Almanya Irak’ta işbirliğine hazırlanıyor. İki ülkenin işbirliği Irak ile sınırlı değil. Irak üzerinden Körfez ülkelerinde de işbirliği arayışlarını kapsıyor. Ayrıca, Irak ile Körfez ülkeleri petrol ve doğal gazının Irak-Türkiye üzerinden Avrupa Birliği ülkelerine ulaştırılması konusunda da işbirliği düşünülmektedir. Nitekim, doğu doğal gazını Türkiye üzerinden batıya aktaracak olan Nabucco projesi Irak-Türkiye-Almanya arasında enerji alanında işbirliğinin temeli olabilecektir. DEİK, İstanbul’da 10 Aralık 2009’da ‘Irak’ta Türk-Alman İşbirliği’ adı altında bir toplantı düzenledi. Söz konusu toplantının her yıl tekrarlanmasına ve ikincisinin Bağdat’da olmasına karar verildi. Toplantıya Irak Ulaştırma Bakanı Ammer Abdul Jabbar İsmael, Irak Elektrik Bakanı Karim Waheed, Türkiye Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Hakkı Akil, Türkiye’nin Bağdat Büyükelçisi Murat Özçelik, Almanya’nın Bağdat Büyükelçisi Paul Freiherr von Maltzahn ve Ankara Büyükelçisi Eckart Cuntz, TOBB-DEİK Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu ve Irak’ta çeşitli sektörlerde iş yapan Türk ve Alman özel sektör yöneticileri sunumlarıyla katılmışlardır. 1980’li yıllarda Irak’ın ithalatında ikinci sırada olan Almanya’nın bu ülkeye ihracatı yaklaşık 4 milyar Euro’ydu. 2009’da ise Almanya’nın Irak’a ihracatı 443 milyon Euro’ya gerilemiştir. Günümüz Irak’ın da özellikle enerji, hastane inşaatı ve telekomünikasyon alanlarında faaliyet gösteren Alman şirketleri bulunuyor. Simens bu konuda öncü rol oynuyor. Türkiye ile Irak arasında sınır komşuluğu ve akrabalık ilişkileri iki ülke arasında yakınlığın temellerini oluşturmaktadır. Ancak, Türkiye’nin Irak’ta siyasi, etnik ve mezhepsel gruplarla eşit mesafede durarak Irak halkını bir bütün olarak kucaklaması, Irak’ta terör eylemlerinde yaralananların Türkiye’de tedavi ettirilmesi Irak’ta çok derin pozitif etkiler yaratmıştır. Türkiye savaşa rağmen Irak’tan çekilmemiş, büyükelçiliğini kapatmamış, bayrağını indirmemiştir. 2003’de ABD’nin askeri müdahalesi sırasında bile 70 civarı Türk şirketi Irak’ta faaliyet göstermiştir. Türkiye’nin Irak ile dış ticaret hacmi 2009’da büyük bir sıçrama yaparak 5 milyar civarına ulaşmıştır. Irak’ta Türk müteahitlik firmaları 7 milyar Dolarlık iş tamamlamıştır. 2009’da iki ülke arasında karayolu taşımacılık ücretleri yüzde 50 ucuzlatılmıştır. Türkiye ile Irak arasında Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi kurulduktan sonra artık hedef iki ülke arasındaki dış ticaret hacminin 20 milyar Dolara çıkarılması ve vizenin karışıklı olarak kaldırılmasıdır. Irak’ta 7 Mart’da genel seçimler yapılacak. Seçimlerden sonra daha istikrarlı ve güvenli bir Irak’ın oluşması bekleniyor. Birlikte iş yapma geleneğine sahip olan Türk ve Alman özel sektörünün Irak’ta birlikte çalışmaları Ortadoğu’da yeni bir işbirliği modeli olabilir.
