Sudan Savaşının Seyri – Kasım 2025

GİRİŞ: KORDOFAN MERKEZLİ YOĞUNLAŞMA: CEPHELERİN YENİDEN DAĞILIMI VE GÜNEY HATLARINDA İLERLEYİŞ

Kasım 2025, Sudan savaşında Kordofan merkezli çatışmaların yoğunlaştığı ve Darfur–Hartum hattının yeniden şekillendiği bir dönem olmuştur. El-Faşir’in ekim sonunda Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK) kontrolüne geçmesinin ardından, savaşın ağırlık merkezi batıdan Kordofan’a kaymış; bu bölgede hem Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N) hem de HDK unsurlarıyla Sudan Silahlı Kuvvetleri (SSK) arasında çok cepheli çatışmalar yaşanmıştır. Aynı dönemde Hartum ve Atbara hattında hava saldırılarının yoğunlaşması, HDK’nin konsolide ettiği dış desteğin de etkisiyle savaş stratejisinde “şehir kuşatmasından ülke geneline yayılma” evresine geçtiğini göstermektedir. Bu tablo, çatışmanın coğrafi olarak daralmak yerine çoklu cephe derinleşmesi yönünde evrildiğini ortaya koymuştur.

COĞRAFİ YAYILMA VE SALDIRI YOĞUNLUĞU

Güney ve Kuzey Kordofan

Kasım ayı Sudan savaşında en fazla sivil kaybın yaşandığı dönemlerden biri olmuştur. 1 Kasım’da HDK’nin Güney Kordofan’ın Abbasiya Tagali bölgesinde bir sığınağa düzenlediği drone saldırısında en az yedi sivil ölmüş, çok sayıda kişi yaralanmıştır. 4 Kasım’da Kuzey Kordofan’ın el-Uveynet köyündeki cenaze töreni sırasında gerçekleşen İHA saldırısında ise en az 40 sivil yaşamını yitirmiştir. Bu iki olay, HDK’nin sivilleri hedef alan saldırı taktiğini kurumsallaştırdığını göstermektedir.

5-9 Kasım arasında Sudan Ordusu, el-Ubeyd ve Babnousa çevresinde HDK’nin topçu ve İHA saldırılarını püskürtmüş; 8 Kasım’da el-Ubeyd üzerinde düşürülen Çin yapımı bir HDK İHA’sı, örgütün dış tedarik ağlarını bir kez daha gündeme taşımıştır. 9 Kasım’da Batı Kordofan’ın Babanousa kentinde yaşanan ağır çatışmalar, bölgenin savaşta yeni bir merkez hâline geldiğini göstermiştir.

12-15 Kasım tarihlerinde SSK, Umm Dham Hac Ahmed, Habila ve Kazgil bölgelerinde kontrolü yeniden tesis etmiştir. Aynı dönemde el-Jabalain’deki Bashayer petrol işleme istasyonunun HDK tarafından drone ile hedef alınması, savaşın enerji güvenliğini tehdit eden bir boyuta ulaştığını göstermiştir. 15 Kasım’dan itibaren SSK, Kordofan’daki karşı taarruzlarını genişleterek çok sayıda köyü geri almıştır.

Ayın son haftasında Babanousa hattında çatışmalar yeniden tırmanmış, HDK’nin Darfur’dan getirdiği takviyeler ve FPV tipi intihar İHA’larıyla yaptığı saldırılar SSK’nin topçu ve hava desteğiyle püskürtülmüştür. 24 Kasım’da 22. Piyade Tümeni’nin koordinasyonunda gerçekleştirilen operasyonlar sonucunda 177 bin sivilin tahliye edildiği bildirilmiştir. Dolayısıyla Kasım 2025 sonu itibarıyla Kordofan’da Babanousa kasabası, SSK’nin HDK’ye karşı savunma hattı olarak öne çıkmaktadır.

Sudan-Mısır-Libya Sınır Hattı

22 Kasım’da SSK, doğu Libya’dan HDK’ye destek için geldiği belirtilen Hafter bağlantılı bir askerî konvoyu hava saldırısıyla imha etmiş; 50’den fazla zırhlı araç, yakıt ve mühimmat tankeri yok edilmiştir. Bu gelişme savaşın bölgeselleşme riskini güçlendirmiştir.

Darfur ve Güney Hatları

16 Kasım’da SSK’ye ait olduğu düşünülen bir İHA’nın Kuzey Darfur’daki Takru altın madenini vurması, ordunun HDK’ye ait ekonomik kaynaklara yönelik hedefleme stratejisine geçtiğini göstermektedir. 27–30 Kasım tarihleri arasında ordu, Güney Kordofan’ın Abbasiya Tagali çevresinde Tabsa, el-Damra, Gardoud Jama ve el-Mureib gibi bölgeleri HDK ve müttefiki SPLM-N’den geri almıştır. Bu, 2023’ten bu yana ordunun Güney Kordofan’daki en büyük toprak kazanımı olmuştur.

AKTÖRLER VE TAKTİK DEĞİŞİMLERİ

Sudan Silahlı Kuvvetleri (SSK)

• Kordofan’da kara üstünlüğünü yeniden tesis etmek için “kademeli kuşatma” stratejisini uygulamaya koymuştur.
• Babnousa, el-Ubeyd ve Atbara hattında hava savunma sistemlerini aktif hâle getirerek çok sayıda İHA’yı düşürmüştür.
• Enerji altyapısı ve stratejik tesislerin (Merowe Barajı, Bashayer Petrol Tesisi) korunmasına öncelik vermiştir.
• Libya ve Güney Sudan sınırlarından gelen dış destek hatlarına karşı hava operasyonlarını yoğunlaştırmıştır.

Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK)

• Şehir merkezlerine yönelik doğrudan saldırı stratejisinden uzaklaşarak enerji, altyapı ve kabilesel hedeflere yönelmiştir.
• FPV intihar İHA’ları ve Çin menşeli dronelar kullanarak Hartum ve Kordofan’daki savunma hatlarını yıpratmayı hedeflemiştir.
• Güney Sudan’dan paralı savaşçı transferleri yaparak Babnousa ve Dilling hattında takviye sağlamıştır.

Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N)

• Kasım ayında yeniden sahneye çıkmış, Habila-Kartala hattında HDK ile eşgüdümlü hareket ederek SSK’nin ilerleyişini yavaşlatmıştır.
• Ancak ay sonunda SSK’nin Abbasiya Tagali çevresinde yedi köyü ele geçirmesi, SPLM-N için ciddi bir kayıp anlamına gelmiştir.

DEĞERLENDİRME VE ÖNGÖRÜLER

• Kordofan hattı artık savaşın stratejik merkezi hâline gelmiştir. HDK’nin burada yoğunlaşması, Darfur’daki kontrolü koruma ve Hartum’u kuşatma stratejisinin parçasıdır.
• SSK’nin ilerleyişi, kasım ayında sınırlı da olsa saha üstünlüğünü geri kazandığını göstermektedir ancak bu kazanımların sürdürülebilirliği belirsizdir.
• Enerji altyapısına yönelik saldırılar, ekonomik çöküşü hızlandırmakta ve ülke genelinde insani krizi derinleştirmektedir.
• Bölgesel müdahale riski, Libya ve Güney Sudan bağlantılarıyla artmıştır; Sudan savaşı artık sadece iç dinamiklerle açıklanamaz durumdadır.

Kısa vadede: Kordofan’daki çatışmaların Babnousa ve Abbasiya Tagali çevresinde yoğunlaşması; HDK’nin ise Merowe Barajı ve Hartum çevresindeki stratejik hedeflere yönelmesi beklenmektedir.

Uzun vadede: Sudan’da cephe dengeleri, toprak kontrolünden ziyade lojistik hatların sürdürülebilirliğine bağlı hâle gelecektir. Bu da ülkenin “merkezisizleşmiş savaş düzeni”ne sürüklendiğini göstermektedir.

SONUÇ

Kasım 2025, Darfur’daki yıkımın ardından Kordofan’ın merkez üssü hâline gelmesiyle Sudan savaşında yeni bir safhanın başlangıcına işaret etmiştir. HDK’nin sivil hedefleri gözetmeksizin yürüttüğü saldırılar, ülkenin doğu ve güney hatlarını da savaşın kapsamına dâhil etmiştir.
Sudan’ın geleceği artık yalnızca askerî dengelere değil, enerji, insani erişim ve sınır ötesi güvenlik eksenindeki kırılganlıklara bağlıdır. ORSAM, bu süreci bölgesel yansımalarıyla birlikte izlemeye devam edecektir.