Telafer ilçesi, Irak’ın kuzeyinde Ninova vilayetinin kuzeybatısında konumlanan stratejik bir Türkmen yerleşimidir. İlçe gerek sahip olduğu toplumsal yapı gerekse bu toplumsal yapının siyasi tercihlere etkisi bağlamında kendine has özelliklere sahiptir. Özellikle ilçenin vilayet olmasına yönelik tartışmaların (ve seçim sürecinde propagandaların) devam etmesi, Telafer’e Irak’ın diğer bölgelerinden daha ayırt edici bir siyasi atmosfer kazandırmıştır. Bu yerel dinamik, Ninova’da yapılan seçimlerde Telafer’e özel bir listenin oluşturulması hâlinde temsiliyet bakımından avantaj sunabilir. Seçim sürecinde gözlemlenen talep-vaat ilişkisi, aday profilleri ve seçim sonuçları, yerel dengelerin anlaşılmasını kolaylaştıracağı gibi Telafer’in kendine özgü siyasi yapısının analiz edilmesini de sağlayacaktır.
Telafer’deki Seçim Öncesi Atmosferi
Seçim öncesi dönemde Telafer’de öne çıkan adaylar arasında Irak Savunma Bakanı Sabit el-Abbasi, Halil Muhammed Mola, Muhtar el-Musavi, Riyad Muhsin Şihlar, Nureddin Kaplan, Züleyha Bekkar Sacide Efendi, Aide Muhammed Ali el-Kasap ve ilçenin mevcut kaymakamı Halil Habiş yer almaktaydı. Bu isimler, yerel siyasi dinamikler ile aşiret temelli toplumsal yapının etkileri ve kamuoyundaki olumlu algı dikkate alındığında yüksek düzeyde kazanma potansiyeline sahip adaylar olarak değerlendirilmektedir. Nitekim söz konusu adayların bir kısmı, Irak bürokrasisinde üstlendikleri görevler ve ilçenin sosyal-siyasi yaşamındaki görünürlükleri sayesinde kamuoyunda güven duyulan aktörler hâline gelmiştir.
Telafer’de 3 Ekim 2025 itibarıyla ülke genelinde olduğu gibi seçim propaganda süreci resmen başlamıştır. Bu süreçte adayların dikkat çekici propaganda yöntemlerine yönelmesi kayda değer bir gelişme olarak öne çıkmaktadır. Özellikle yol asfaltlama gibi altyapı hizmetlerinin veya belirli mahallelerde ücretsiz bakım çalışmalarının kampanya aracı olarak sunulması bunlara örnektir. Terzilik ve berberlik gibi mesleki kursların ücretsiz olarak verilmesi de seçmenlere yönelik başka bir kampanya yöntemi olarak dikkat çekmiştir. Ayrıca Telafer’in vilayet statüsüne kavuşturulacağı yönündeki vaatler, propaganda döneminin en çok vurgulanan temalarından biri olmuştur.
Seçim atmosferi, ilçenin ekonomik faaliyetleri üzerinde belirgin bir etki oluşturmuştur. Seçim öncesindeki ekonomik belirsizlikler esnafın ticari kararlarını ertelemesine yol açmıştır. Araç satın almak veya arazi alım-satımı yapmak isteyen bireylerin seçim sonuçlarına bağlı ortaya çıkabilecek belirsizlikler nedeniyle bu işlemleri seçim sonrasına bıraktıkları görülmüştür. Bu durum seçim sürecinin piyasalarda bir durgunluk oluşturduğunu ve ekonomik beklentilerin siyasi gelişmelere göre şekillendiğini göstermektedir.
Seçim sürecinde bazı adayların para karşılığında oy satın alma girişimlerinin arttığı yönünde iddialar ortaya atılmıştır. Sosyo-ekonomik açıdan dezavantajlı seçmenlerin adayların sunduğu maddi vaatleri karşılaştırarak oy tercihlerini buna göre belirlediği kamuoyunda sıkça dile getirilmiştir.
Seçim sürecine ilişkin güvenlik değerlendirmelerinde seçimlere bağlı herhangi bir asayiş sorunu ortaya çıkmamıştır. İnceleme döneminde seçim kampanyaları, propaganda faaliyetleri ve oy kullanma süreçleri sırasında kamu düzenini bozacak nitelikte kayda değer bir güvenlik ihlaline rastlanmamıştır. Bu durum, yerel güvenlik birimlerinin seçim sürecini gözetim altında tutma kapasitesinin korunduğunu ve seçim atmosferinin genel olarak istikrarlı seyrettiğini göstermektedir.
Telafer’de Seçim Günü
11 Kasım 2025 tarihinde gerçekleştirilen seçimlerde, sabah saatleri (07.00–12.00) itibarıyla katılım oranının yaklaşık yüzde 20–25 düzeyinde seyrettiği gözlemlenmiştir. Bu düşük katılımın temel nedenleri arasında oy verme işleminin erken saatlerde başlaması, günün resmî tatil olması ve seçmenlerin bu zaman dilimini istirahat için tercih etme eğilimleri yer almaktadır. Ancak öğle saatlerinden sonra katılım oranında belirgin bir artış gözlenmiş ve toplam katılımın yaklaşık yüzde 70 seviyesine ulaştığı tespit edilmiştir. Ninova genelinde ise yüzde 64,07 katılım oranı kaydedilmiştir. 2021 Irak Parlamentosu Seçimlerine bakıldığında Ninova’da seçimlere katılım oranının yüzde 42 civarında olduğu görülmektedir.
Telafer’deki adayların toplam oy sayısına bakıldığında 101.785 oy kullanıldığı ve bu rakamın gözlemlenen katılım oranları ile büyük ölçüde örtüştüğü görülmektedir. Ayrıca Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonunun (IBYSK) Telafer Bürosundan edinilen bilgilere göre yaklaşık 120 bin seçmen kartı yenilenmiş ve bunların yüzde 93’ü seçmenlere ulaşmıştır. Bu durum, seçim sürecine katılımın yüksek olduğunu ve seçmenlerin ilgi gösterdiğini ortaya koymaktadır.
Telafer’de seçim sürecinde dikkat çeken bir diğer husus, kadın seçmenlerin erkeklere kıyasla daha yüksek oranda katılım göstermesidir. Mekânsal dağılıma bakıldığında ise Hasan Köyü ve Yeşil Semt (Hadra) seçimlere yoğun katılım göstermiştir. Buna karşın Kadisiye Mahallesi daha düşük bir katılım oranı sergilemiştir. Dolayısıyla sosyoekonomik olarak dezavantajlı mahallelerin seçimlere daha yoğun olarak katıldığı gözlemlenmiştir.
Telafer’de Seçim Sonuçları ve Aday Bazlı Dağılım
IBYSK’nin seçim sonuçlarını açıklamasının ardından dikkatler, Telafer’de öne çıkan adaylar üzerinde yoğunlaşmıştır. Buna göre Hasim Koalisyonu lideri Sabit el-Abbasi, 19.920 oy alarak ilçede seçimleri kazanmıştır. Bununla birlikte ikinci en yüksek oy oranına sahip adaylar arasında, oyların genel dağılımındaki parçalı yapı nedeniyle seçimi kazanamayanlar da bulunmaktadır. Başbakan Sudani’nin İmar ve Kalkınma Koalisyonu adayı Halil Muhammed Mola, yüksek oy almasına rağmen seçimi kazanamamıştır. Diğer yüksek oy alan ancak kazanmayan adaylar arasında ise 11.599 oyla Muhtar el-Musavi, 5.045 oyla Züleyha Bekkar, 4.816 oyla Riyad Muhsin Şihlar, 3.913 oyla Musa Dahil Levant ve 3.403 oyla Aide Muhammed Kasap yer almıştır.
Telafer merkezli seçim sonuçlarına bakıldığında ise Hasim Koalisyonu, İmar ve Kalkınma Koalisyonu, Bedir Örgütü ve Takaddum sıralaması ortaya çıkmıştır. Telafer’de sadece bir milletvekilinin seçilmesinin temel nedeni, ilçenin genelde dört sandalye kazanmasına rağmen 44 adayın yarışmasıdır. Aday sayısının fazlalığı dikkat çekmiş ve bu durumun ilçedeki seçim sürecine olumsuz yansıdığı belirtilmiştir. Bir diğer önemli etken, büyük Türkmen aşiretlerinden birden fazla adayın çıkması ve aşiretler içindeki bölünmelerdir. Bu durum, seçmen tercihlerinde bölünmeye yol açarak adayların oylarını bölmüş ve adeta kendi topluluklarını cezalandırmalarına neden olmuştur. Ayrıca seçim sonuçları, adayların ve seçmenlerin mezhepsel eğilimlerinin seçim sonuçları üzerindeki etkisini göstermektedir. Bu durum, Telafer’deki siyasi ve toplumsal yapının hem aşiret hem de mezhep temelli dinamiklerle şekillendiğini ortaya koymaktadır.
Telafer ilçesinden toplam 44 adayın profilleri incelendiğinde adayların yaklaşık yarısından fazlasının seçilmesinin mümkün olmadığı görülmektedir. Bununla birlikte bazı adayların partiden maddi destek sağlama veya 2 binden fazla oy alma hedefi, partiye verilen kontenjan hakkı kapsamında genel müdürlük, parlamento danışmanlığı veya diğer siyasi görevler elde etme hırsı nedeniyle seçim sonuçlarını olumsuz etkilemiştir.
Bu durum adayların tek bir çatı altında birleşmemesi veya ortak bir liste oluşturmayarak seçimlere dağınık katılmaları ile doğrudan ilişkilidir. Eğer adaylar birleşik bir liste altında seçimlere katılsaydı Telafer ilçesinden dört milletvekilinin çıkarılma olasılığı, seçim sisteminin avantajlarından yararlanarak oldukça yüksek olabilirdi. Bu gözlem, aday sayısının fazlalığı ve stratejik birlikteliğin eksikliğinin, seçim sonuçları üzerinde belirleyici bir etken olduğunu ortaya koymaktadır.
Beklentiler
11 Kasım 2025 tarihinde gerçekleştirilen Irak genel seçimleri, Telafer ilçesindeki siyasal rekabetin yapısı ve yerel toplumsal dinamikler açısından önemli bir örnek sunmaktadır. İlçenin nüfus büyüklüğüne rağmen yalnızca bir milletvekili ile temsil edilmesi, toplam 44 adayın yarıştığı seçim sürecini daha da rekabetçi ve parçalı bir hâle getirmiştir. Aday profillerinin büyük ölçüde aşiret temelli aidiyetler, aynı aşiretten birden fazla adayın bulunması ve mezhep farklılıkları doğrultusunda şekillenmesi, seçmen davranışı üzerinde belirleyici olmuş ve ortak bir siyasi tutum geliştirilememesine yol açmıştır.
Telaferli siyasal aktörlerin seçim sürecinde stratejik planlama eksikliği, fevri yaklaşımları ve uzlaşı kültürünün zayıflığı, ilçenin çıkarlarını temsil etme kapasitesini önemli ölçüde sınırlandırmıştır. Nüfusu 500 binden fazla olan Telafer’in, parlamentoda yalnızca bir milletvekili ile temsil edilmesi, siyasal rekabetin rasyonel bir biçimde yönetilmesini zorunlu kılarken mevcut dağınık adaylık yapısı ve bu temsil hakkının etkin bir şekilde kullanılmasını güçleştirmiştir. Bu durum Telafer’in hem ulusal düzeydeki karar alma süreçlerinde hem de yerel taleplerin iletilmesinde ideal düzeyde bir siyasal ağırlık oluşturamamasına neden olmuştur.
