Beyaz Rusya parlamentosunun, Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlıklarının tanınmasını, 2009 yılının ilk yarısında tartışacağı açıklanmıştır. Daha önce de uluslararası kamuoyunda Beyaz Rusya’nın, Rusya’nın Kafkasya’daki girişimlerine destek vereceği yönünde bir kanaat oluşmuştu. Ancak hem Beyaz Rusya hem de Rusya’nın Orta Asya’daki müttefiklerinden beklenen desteğin çıkmaması Kremlin’i dünya kamuoyu önünde yalnız bırakmıştı. Beyaz Rusya parlamentosundan Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlıklarının 2009 yılında tanınabileceği yönünde yapılan açıklama ise Rusya’ya geç verilen bir destekten ziyade Rusya’ya olan bağımlılığın bir sonucu olarak görülebilir. Rusya’nın Abhazya ve Güney Osetya’yı Tanıma Kararına Beyaz Rusya’nın Tepkisi Rusya, Ağustos ayında Gürcistan ile yaşanan çatışmanın ardından 26 Ağustos’ta Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlıklarını tanıma kararı almıştı. Şimdiye kadar Rusya dışında sadece Nikaragua, Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlığını tanımıştır. Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, Rusya’nın tanıma kararı almasından 3 ay sonra, 24 Aralık tarihinde yaptığı açıklama ile Beyaz Rusya parlamentosunun bu iki bölgenin bağımsızlıklarını tanıma yönünde bir karar alması durumunda bu karara destek vereceğini açıklamıştır. Benzer bir açıklama Rusya-Beyaz Rusya Birliği Genel Sekreteri Pavel Borodin tarafından da yapılmıştır. 13 Ekim tarihinde Abhazya, İrlanda ve Beyaz Rusya’ya bağımsızlığının tanınması yönünde çağrıda bulunmuştu. İrlanda’ya yapılan başvurunun temelinde de facto bağımsız olarak varlığını uzun süre sürdüren İrlanda’nın benzer bir durumda olan Abhazya’yı desteklemesi talebi yatıyordu. Beyaz Rusya’dan ise Rusya ile Birlik Anlaşması imzalamış bir devlet olarak Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlığını tanıması beklenmiş, ancak Rusya ile yakın ilişkiler, Beyaz Rusya’nın soruna müdahil olmaktan çekinmesine engel olamamıştır. Devlet Başkanı’nın yaptığı açıklama ile Beyaz Rusya’nın bu konudaki çekinceleri bir kenara bıraktığı kanaatine varılabilir. Yine de bu durum Beyaz Rusya’nın, Abhazya ve Güney Osetya sorununa bakışının değil uzun zamandır birleşmeyi istediği Rusya ile ilişkilerin inişli çıkışlı gidişatından kaynaklanmaktadır. Rusya – Beyaz Rusya İlişkileri 1996 yılında Rusya-Beyaz Rusya Topluluğu kurulmuş, bu topluluk 1997 yılında ise birliğe çevrilmiştir. 1999 Rusya ile Beyaz Rusya arasında üst düzey bir birleşme modeli kurmayı öngören Birlik Devleti anlaşması imzalanmış, ancak kurulacak birliğin esasları üzerinde anlaşma sağlanamadığından proje bir türlü gerçekleştirilememiştir. Günümüzde Rusya ile Beyaz Rusya arasındaki ilişkiler ileri düzeyde seyretse de zaman zaman iki ülke arasında gerginlikler yaşanmaktadır. Beyaz Rusya Devlet Başkanı Lukashenko’nun ülkedeki en büyük meşruiyet ve güç kaynağı, Rusya ile birleşme projesinden geçmektedir. Öte yandan Rusya da Lukashenko iktidarı ile sorunlar yaşıyor olsa da muhalefete destek verilmemiş, Lukashenko’nun iktidarını zayıflatacak herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Rusya’nın Büyük Kozu: Enerji Beyaz Rusya, Rus enerji kaynaklarına önemli derecede bağımlı bir ülkedir. Beyaz Rusya bugün tükettiği enerjinin ancak ’ini kendi üretimi ile karşılayabilmekte, geriye kalan açığı ise Rus kaynakları ile karşılamaya çalışmaktadır. Daha önceki dönemlerde düşük fiyatlar üzerinden gerçekleşen bu enerji ticareti, 2006 yılı sonrasında Rusya’nın düşük fiyat uygulaması ile verdiği desteği gözden geçirme kararı alması ile Beyaz Rusya aleyhine dönmüştür. Enerji fiyatları, Beyaz Rusya enerji şirketinin[1] hisselerinin Rus Gazprom’a satışı ve diğer konularda ortaya çıkan enerji anlaşmazlığı, Rus enerjisine yüksek derecede bağımlı olan Beyaz Rusya’nın hem siyasi hem ekonomik açıdan ciddi sıkıntılara girmesine neden olmuştur. 2007 ve 2008 yılı başlarında tekrarlanan ve fiyat anlaşmazlığından kaynaklanan bu gerginliklerin 2009 yılı başında da patlak vermesi beklenmekteydi. Ancak uzun süredir sürdürülen müzakereler sonucunda Rusya’nın, Beyaz Rusya’ya sağladığı enerjinin fiyatının en son ödenen 128 dolar seviyesinde, düşük bir fiyatta bırakılmasına ikna olduğu belirtilmektedir. Sonuç olarak, Beyaz Rusya siyasi, ekonomik ve enerji açısından Rusya’dan alınan desteğin sürmesi için Abhazya ve Güney Osetya konusunda Rusya’ya destek vermeyi kabul etmiş görünmektedir. Rusya ile yapılan enerji pazarlığında Beyaz Rusya, iki bölgenin tanınmasını bir pazarlık malzemesi olarak kullanmıştır. Rusya’nın diplomasi yolu ile alamadığı destek, enerji politikaları ile alınabilmiştir. Beyaz Rusya’nın Abhazya ve Güney Osetya’yı tanıma kararı alması, Rusya’ya muhtaç olmasından kaynaklanmaktadır. [1] Beyaz Rusya’da devletin enerji şirketi Beltransgaz, Rusya’nın Avrupa’ya ihraç ettiği doğal gazın ’sini Avrupa’ya iletmektedir.
