Sudan Savaşının Seyri – Temmuz 2025

Giriş: Sudan Savaşında Şiddet Derinleşiyor

Temmuz 2025 Sudan’daki savaşta, sivil kayıpların artması ve cephe hatlarının çeşitlenmesiyle dikkat çeken bir dönem olmuştur. ORSAM tarafından hazırlanan bu aylık analiz serisiyle çatışmanın seyrini hem coğrafi hem aktör bazlı olarak takip edebilmek, sahadaki değişimi görselleştirebilmek ve politika yapıcılar ile araştırmacılara güvenilir bir referans sunabilmek amaçlanmaktadır. Sudan’da 15 Nisan 2023’te Sudan Silahlı Kuvvetleri (SSK) ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında patlak veren iç savaş, Temmuz 2025’te kırsal alanlara yayılırken sivil kayıplarda kayda değer bir artış yaşanmıştır. Bu dönemde HDK’nin koordineli köy saldırıları, topçu atışları ve kamplara dönük hedeflemeleri dikkat çekerken SSK’nın da hava gücüyle karşılık verdiği görülmektedir. Aynı zamanda dış aktörlerin etkisi ve insani yardıma erişim kısıtları, sahadaki durumu daha karmaşık hâle getirmiştir.

Coğrafi Yayılma ve Saldırı Yoğunluğu

Temmuz 2025 boyunca çatışmalar yalnızca geleneksel cephe hatlarında değil, kuzeyde Merove ve Şendi, doğuda el-Faşaga ve Kassala, batıda Brima ve Nyala gibi bölgelerde de yoğunlaştı. ORSAM tarafından hazırlanan infografik, en az 14 büyük saldırıyı ve bu saldırılar sonucunda farklı bölgelerde meydana gelen 1.000’i aşkın sivil kaybı belgelemektedir. Buradan hareketle;

• Kuzey Kordofan: Şek et-Num ve el-Obeid bölgelerinde HDK topçu saldırıları sonucu toplamda 7’si çocuk 25’ten fazla sivil hayatını kaybettiği rapor edildi.
• Darfur ve Kordofan: HDK’nin Brima Rashid ve Shaq Alnom köylerine düzenlediği saldırılarda yaklaşık 300 sivilin hayatını kaybettiği tahmin edilmektedir.
• Doğu Sudan: Etiyopyalı milislerin el-Faşaga’daki faaliyetleri yeniden tansiyonu yükseltmiştir.

Savaş Aktörleri: Yeni Hamleler ve Eski Taktikler

Sudan Silahlı Kuvvetleri (SSK):

• Merove Hava Üssü’nde HDK’nin drone saldırısı püskürtüldü.
• El-Faşir ve Güney Darfur’daki HDK ilerleyişine karşılık olarak ağır hava saldırıları gerçekleştirdi.
• SİHA operasyonları yoğunlaştı.

Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK):

• Sivil alanlara yönelik koordineli saldırılarda artış gözlendi.
• Uydu görüntülerine göre Rus menşeili IL-76 uçaklarıyla lojistik ve silah sevkiyatı yapılmakta olduğu belgelendi.
• Bazı bölgelerde kabilelerle geçici ittifaklar kurarak yeni cepheler açtı.

Kabile Güçleri ve Diğer Aktörler:

• El-Dabbah’ta kabile çatışmasında 4 kişi hayatını kaybetti.
• Doğu Sudan’da Etiyopya kökenli milislerin Sudanlı çiftçilere baskı yaptığı rapor edildi.

Sivil Kayıplar ve İnsani Durum

Temmuz ayı boyunca:

• Shaq Alnom köyünde 300’e yakın sivil öldürüldü.
• Brima Rashid, el-Obeid, Ebu Şuk ve Um Garfa gibi yerleşimlerde HDK’nin saldırıları sonucunda çocuklar dâhil çok sayıda sivil yaşamını yitirdi.
• Hastanelere, kamplara ve çiftliklere yönelik saldırılar, insani yardıma erişimi daha da zorlaştırdı.

Buradan hareketle çatışma dinamiklerinin kırsala yayılmasıyla birlikte yeni bir göç dalgası yaşanabilir.

Değerlendirme ve Öngörüler

• HDK’nin kırsala yönelerek SSK’ya karşı asimetrik taktiklere ağırlık verdiği görülmektedir.
• SSK ise şehir merkezlerini korumaya ve hava üstünlüğünü sürdürmeye yönelik çabalarını sürdürmektedir.
• SİHA saldırıları, Sudan ordusunun bazı bölgelerde yeniden üstünlük kurmasına katkı sağlamaktadır.
• Etiyopya-Sudan sınır hattındaki milis faaliyetleri ve kabile gerilimleri, savaşın bölgesel bir çatışmaya evrilme riskini artırmaktadır.

Sonuç olarak Sudan’da çatışma yalnızca silahlı gruplar arasında değil aynı zamanda sivil nüfus üzerinde de derin etkiler ortaya çıkarmaktadır. Temmuz 2025 itibarıyla çatışmaların seyri, savaşın uzun vadeli bir istikrarsızlık sarmalına dönüşebileceğini göstermektedir. ORSAM, önümüzdeki aylarda da bu süreci hem askerî hem insani boyutlarıyla yakından izlemeye devam edecektir.