Ürdün Kralı Kral Abdullah’ın Amerika Ziyareti

Firuze Yağmur Gökler ORSAM Uzman Yardımcısı firuzegokler@gmail.com
Ürdün Kralı Kral Abdullah geçtiğimiz hafta Amerika Birleşik Devletleri’ne bir ziyarette bulunmuş ve Kral’a bu ziyaretinde oğlu Veliaht Prens Hüseyin de eşlik etmiştir. Bu bir haftalık ziyaretinde Kral Abdullah ABD’de ABD Başkanı Barack Obama, Başkan Yardımcısı Joe Biden, Dışişleri Bakanı John Kerry, kongre liderleri ve birçok önde gelen Amerikan Yahudi örgütleri temsilcileri ile görüşmüştür.
 
Kral Abdullah ilk olarak Washington’da Başkan Yardımcısı Joe Biden ile görüştü. Bu görüşmede Ortadoğu’da son zamanlarda gerçekleşen gelişmeleri görüşen ikili özellikle Suriye krizi ve barış görüşmelerini ele almışlardır. İki ülke arasındaki ilişkilerin her iki ülkenin menfaatlerine uygun bir biçimde her düzeyde ve alanda arttırılması ve bu konuda çalışmalara başlanılması konuşulmuştur. Kral Abdullah bu ziyaretinde aynı zamanda ABD Temsilciler Meclisi Sözcüsü John Boehner, Cumhuriyetçi parti liderleri ve Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Ed Royce ile bir araya gelmiştir. Bu görüşmelerde Ortadoğu’ya barış getirme çabaları ile ABD’nin bu konuyla ilgili bölgedeki girişimlerine değinilmiştir. Kral bölgede adil ve kapsamlı bir barışa ulaşmak için ülke olarak Ürdün’ün bu konuda elinden geleni yapacağı taahhüdünü vermiş ve bunu yaparken de kendi çıkarlarını ve stratejik önceliklerini de koruyacaklarını dile getirmiştir. Ortadoğu’da barış müzakereleri ve çabaları dışında Kral’ın bu görüşmelerinde Suriye’deki son gelişmeler de görüşülmüştür. Kral,  kapsamlı bir siyasi çözümün Suriye’deki krizi ve Suriyeli insanların yaşadıkları sıkıntıları sona erdireceğini yinelemiştir.
 
Amerikan Yahudi örgütleriyle de görüşen Kral Abdullah İsrail-Filistin arasında uzun yıllardır yaşanan anlaşmazlığa ve son dönemlerde Kerry ile yeniden başlayan barış görüşmelerine değinmiştir. Ürdün Kralı Abdullah kalıcı ve adil bir barışın bölgede sağlanabilmesi için sadece Filistin ve İsrail’e değil aynı zamanda Amerika’daki Yahudi kuruluşlarına ve bütün uluslararası aktör ve kuruluşlara da önemli sorumluluklar düştüğünü belirtmiştir. Kral 1967 öncesi sınırlara bağlı kalarak ulusal Filistin topraklarında Doğu Kudüs’ün başkent olduğu bağımsız bir Filistin Devleti’nin kurulması bölge ve uluslararası menfaatlere uyan bir çözüm olduğunu dile getirmiş ve bu hususta bu amaca ulaşmak için herkesin omuzlarına düşen görev ve sorumlulukları yerine getirmesi gerektiğini söylemiştir. İsrail-Filistin arasındaki sorunun çözüme kavuşması sadece bölge için değil aynı zamanda Ürdün milli çıkarları ve güvenliği için de çok önemlidir ve Kral Abdullah Yahudi örgütleri ile yaptığı bu görüşmede bu duruma da dikkat çekmiştir. Ülkenin çıkarlarının her şeyden önce geldiğini bu yüzden de İsrail-Filistin arasındaki son durumun bu hususta Ürdün çıkarları ve güvenliği için ne kadar önemli bir konu olduğunu vurgulamıştır. Bu yüzden Kral görüşmede Amerika’daki Yahudi liderlerden bölge için, bölge insanı için ve gelecek nesiller için en iyisini getirecek olan barış sürecini desteklemelerini istemiştir.
 
Abdullah Amerika gezisini Amerika Başkanı Barack Obama ile yaptığı görüşme ile sona erdirmiştir. Bu görüşme Obama’nın üç önemli Ortadoğu ülkesinin liderleri ile yapacağı görüşmelerden ilkidir. Diğer iki görüşme ise İsrail Başbakanı Benjamin Netenyahu ve Suudi Arabistan Kralı Kral Abdullah’ladır. Genel olarak Ortadoğu politikasında meydana gelen yeni gelişmelerin konuşulduğu bu görüşmede de asıl öne çıkan konular İsrail-Filistin barış süreci, Ürdün ve Amerika arasındaki ikili ilişkiler, bu ilişkilerin nasıl daha iyi bir hale getirileceği ve Ürdün’deki Suriyeli mültecilerin durumudur. Kral Abdullah Kerry’nin Ocak 2014 yılında Ürdün’e yaptığı ziyarette de dile getirdiği üzere Amerika’ya yaptığı bu ziyarette de ABD’nin ve Kerry’nin Ortadoğu’daki girişimlerini ve İsrail-Filistin meselesindeki arabuluculuğunu desteklediğini bir kez daha dile getirmiştir. ABD Başkanı Barack Obama Ürdün’e 1 milyar dolarlık kredi ve ayrıca beş yıllık yardım paketini yenileme teminatı vermiştir.